उत्तर प्रदेशातील हवामानाने अचानक बदल घेत संपूर्ण राज्यावर परिणाम केला असून, तीव्र उष्णता आणि नौतपाच्या उकाड्यादरम्यान आलेल्या जोरदार वादळ, पाऊस आणि वेगवान वाऱ्यांमुळे जनजीवन प्रभावित झाले आहे. हवामान विभागाने राज्यातील सर्व 75 जिल्ह्यांसाठी पाऊस, जोरदार वारे, मेघगर्जना आणि वीज कोसळण्याचा इशारा जारी केला आहे. प्रशासनाला सतर्कतेच्या स्थितीत ठेवण्यात आले असून जिल्ह्यांना आवश्यक तयारी करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
गेल्या 24 तासांत राज्यातील विविध भागांमध्ये आलेल्या वादळामुळे मोठे नुकसान झाले आहे. विविध जिल्ह्यांकडून प्राप्त अहवालांनुसार झाडे पडणे, भिंती कोसळणे, वीज कोसळणे आणि इतर दुर्घटनांमध्ये आतापर्यंत 31 जणांचा मृत्यू झाला आहे. अनेक जण जखमी झाले असून त्यांच्यावर विविध रुग्णालयांमध्ये उपचार सुरू आहेत. प्रशासनाने मृतांच्या कुटुंबीयांना मदत उपलब्ध करून देण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
पश्चिम आणि मध्य उत्तर प्रदेशातील जिल्ह्यांमध्ये सर्वाधिक परिणाम दिसून आला असून, जोरदार वाऱ्यांमुळे झाडे, वीज खांब आणि टिनशेडचे नुकसान झाले आहे. अनेक ठिकाणी रस्ते बंद झाले असून तासन्‌तास वीजपुरवठा खंडित राहिला. मदत आणि बचाव पथके प्रभावित भागांमध्ये सातत्याने कार्यरत आहेत.
हवामानातील या बदलाचा परिणाम केवळ माणसांवरच नव्हे तर पक्षी आणि वन्यजीवांवरही झाला आहे. अहवालांनुसार जोरदार वादळ आणि गारपिटीदरम्यान मोठ्या संख्येने पक्षी प्रभावित झाले. काही भागांत सुमारे 500 पोपट मृत झाल्याची माहिती समोर आली असून त्यामुळे पर्यावरणप्रेमी आणि वन विभागाची चिंता वाढली आहे.
भारतीय हवामान विभागानुसार राज्यातील बहुतांश भागांमध्ये तापमानात लक्षणीय घट नोंदवली गेली आहे. काही दिवसांपूर्वी ज्या जिल्ह्यांमध्ये तापमान 45 ते 47 अंश सेल्सियसपर्यंत पोहोचले होते, तेथे आता तापमान 8 ते 10 अंश सेल्सियसने कमी झाले आहे. त्यामुळे नागरिकांना तीव्र उष्णता आणि उष्माघाताच्या परिस्थितीतून दिलासा मिळाला आहे.
लखनौ, कानपूर, प्रयागराज, वाराणसी, गोरखपूर आणि आग्रा यांसह अनेक शहरांमध्ये जोरदार वाऱ्यांसह पावसाची नोंद झाली आहे. अनेक ठिकाणी पाणी साचल्यामुळे वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे.
हवामान बदलाचा कृषी क्षेत्रावर मिश्र परिणाम दिसून येत आहे. एका बाजूला पावसामुळे शेतांमध्ये आर्द्रता वाढली असून शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला आहे, तर दुसऱ्या बाजूला जोरदार वारे आणि गारपिटीमुळे आंबा, लिची आणि भाजीपाला पिकांच्या नुकसानीची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. कृषी विभाग नुकसानाचे मूल्यांकन करत आहे.
उत्तर प्रदेश राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने खराब हवामानादरम्यान नागरिकांना सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. अधिकाऱ्यांनी मेघगर्जनेच्या वेळी मोकळ्या मैदानात न जाण्याचा, झाडाखाली उभे न राहण्याचा आणि वीज कोसळण्याची शक्यता असलेल्या भागांपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला आहे.
अनेक जिल्ह्यांमध्ये शाळा आणि सरकारी कार्यालयांसाठी हवामानविषयक सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत. जिल्हा प्रशासनाने आपत्कालीन सेवा चोवीस तास कार्यरत ठेवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. वीज विभाग, आरोग्य विभाग आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांची पथकेही सतर्क ठेवण्यात आली आहेत.
हवामान तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार पुढील काही दिवस राज्यात अशीच हवामानस्थिती कायम राहू शकते. अनेक जिल्ह्यांमध्ये हलका ते मध्यम पाऊस, जोरदार वारे आणि मेघगर्जनेची शक्यता कायम आहे. त्यामुळे उष्णतेपासून काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता असली तरी खराब हवामानामुळे सतर्क राहण्याची आवश्यकता कायम आहे.
राज्यातील विविध जिल्ह्यांतून हवामानासंदर्भातील नवीन माहिती सातत्याने समोर येत आहे. प्रशासन परिस्थितीवर लक्ष ठेवून असून नागरिकांना हवामान विभागाच्या इशाऱ्यांचे पालन करण्याचे तसेच कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत स्थानिक प्रशासनाशी संपर्क साधण्याचे आवाहन केले जात आहे.
