છઠ્ઠ પૂજા પહેલાં ભાગલપુર રેલવે જંક્શન પર ટ્રેનના સંચાલન અને મુસાફરોની સુવિધાઓમાં ફેરફાર કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. પ્લેટફોર્મ નંબર 2 અને 3 પર એકસાથે ટ્રેનો ઊભી રાખવાની વ્યવસ્થા પ્રભાવિત થવાની છે. બીજી તરફ, સ્ટેશન પર લિફ્ટ લગાવવાની યોજના છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી અટકેલી છે. તહેવાર દરમિયાન મુસાફરોની સંખ્યામાં વધારો થવાની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને ટ્રેનનું સંચાલન અને મુસાફરોની અવરજવર વ્યવસ્થિત રાખવી રેલવે માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
પૂર્વ રેલવેના માલદા રેલવે ડિવિઝન હેઠળ આવતું ભાગલપુર જંક્શન એક મહત્ત્વપૂર્ણ રેલવે સ્ટેશન છે. અહીંથી દરરોજ મોટી સંખ્યામાં મુસાફરો વિવિધ શહેરો માટે મુસાફરી કરે છે. સામાન્ય દિવસોમાં પણ સ્ટેશન પર મુસાફરોની અવરજવર નોંધપાત્ર રહે છે, પરંતુ દિવાળી અને છઠ્ઠ પૂજા દરમિયાન ભીડમાં વધારો થાય છે. અન્ય રાજ્યોમાં કામ કરતા લોકો તહેવાર દરમિયાન પોતાના ઘરે પરત ફરે છે અને તહેવાર પૂર્ણ થયા બાદ ફરીથી કાર્યસ્થળે જવા રવાના થાય છે. પરિણામે પ્લેટફોર્મ, ફૂટઓવર બ્રિજ, સીડીઓ અને પ્રવેશ માર્ગો પર દબાણ વધે છે.
પ્લેટફોર્મ નંબર 2 અને 3 પર ટ્રેનોના સંચાલન માટે પ્રસ્તાવિત ફેરફાર મુસાફરોની અવરજવરને પણ અસર કરી શકે છે. બંને પ્લેટફોર્મ પર એકસાથે ટ્રેનો ઊભી રાખવાની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ નહીં રહે તો મુસાફરોએ પોતાની ટ્રેનના નિર્ધારિત પ્લેટફોર્મ અને સમયની માહિતી અગાઉથી મેળવવી પડશે. ટ્રેનોના આગમન, પ્રસ્થાન અને પ્લેટફોર્મ ફાળવણી વચ્ચે યોગ્ય સંકલન જાળવવું પણ જરૂરી રહેશે, જેથી મુસાફરોને બિનજરૂરી મુશ્કેલીનો સામનો ન કરવો પડે.
તહેવાર દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં મુસાફરો સામાન સાથે મુસાફરી કરે છે. પ્લેટફોર્મ બદલવાની અથવા ટ્રેનના સમયમાં ફેરફાર થવાની સ્થિતિમાં તેમને વધુ સમયની જરૂર પડી શકે છે. તેથી સ્ટેશન પર પહોંચતાં પહેલાં ટ્રેનની તાજી સ્થિતિની માહિતી મેળવવી મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભાગલપુર જંક્શન પર મુસાફરોની સુવિધાઓ વધારવા માટે ફૂટઓવર બ્રિજને પહોળો કરવાનું કામ પણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. પ્લેટફોર્મ નંબર 2 અને 3ને જોડતા લોહિયા પુલ તરફના ફૂટઓવર બ્રિજની પહોળાઈ અગાઉ 1.3 મીટર હતી, જેને વધારીને 2.3 મીટર કરવામાં આવી છે.
પહોળાઈમાં થયેલા આ વધારાથી મુસાફરોને પુલ પર અવરજવર માટે વધુ જગ્યા મળશે. અગાઉ કોઈ મહત્ત્વપૂર્ણ ટ્રેન સ્ટેશન પર પહોંચતી વખતે મોટી સંખ્યામાં મુસાફરો એકસાથે ફૂટઓવર બ્રિજ પર એકત્રિત થતા હતા, જેના કારણે ભીડ અને ધક્કામુક્કીની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકતી હતી. બ્રિજ પહોળો થવાથી આવી સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે. છઠ્ઠ પૂજા જેવા મોટા તહેવાર દરમિયાન મુસાફરોની સંખ્યા વધતી હોવાથી આ સુવિધા ખાસ ઉપયોગી બની શકે છે.
સ્ટેશન પર લિફ્ટ સ્થાપિત કરવાની યોજના પણ મુસાફરોની સુવિધાઓના વિસ્તરણનો મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે. પ્લેટફોર્મ નંબર 2 અને 3 પર અવરજવર સરળ બનાવવા માટે ફૂટઓવર બ્રિજની નજીક લિફ્ટ લગાવવાની યોજના છે. આ ઉપરાંત, પ્લેટફોર્મ નંબર 1 પર એસ્કેલેટરની નજીક વધારાની લિફ્ટ સ્થાપિત કરવાનું કામ પણ પ્રસ્તાવિત છે.
આ સુવિધાઓનો હેતુ વૃદ્ધો, દિવ્યાંગ મુસાફરો, બીમાર વ્યક્તિઓ, મહિલાઓ અને ભારે સામાન સાથે મુસાફરી કરતા લોકોને પ્લેટફોર્મ વચ્ચે અવરજવર કરવામાં સરળતા આપવાનો છે. લિફ્ટ શરૂ થવાથી એક પ્લેટફોર્મ પરથી બીજા પ્લેટફોર્મ પર જવા માટે સીડીઓ ચઢવા-ઊતરવાની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે. જોકે, આ પ્રોજેક્ટમાં લગભગ ત્રણ મહિનાથી વિલંબ થઈ રહ્યો હોવાથી મુસાફરોને આ સુવિધાઓ સમયસર ઉપલબ્ધ થશે કે નહીં તે અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત્ છે.
સામાન્ય દિવસોમાં ભાગલપુર રેલવે જંક્શન પર દરરોજ આશરે 50થી 55 હજાર મુસાફરોની અવરજવર થાય છે. તહેવારો દરમિયાન આ સંખ્યા વધુ વધી જાય છે. છઠ્ઠ પૂજા દરમિયાન મુસાફરોએ ટ્રેનમાં બેસવા, પ્લેટફોર્મ સુધી પહોંચવા અને સ્ટેશન પર રાહ જોવા માટે વધુ સમય ફાળવવો પડી શકે છે.
આ સ્થિતિમાં પ્લેટફોર્મ પર ટ્રેનોના સંચાલનની વ્યવસ્થા, ફૂટઓવર બ્રિજની વધારેલી પહોળાઈ અને લિફ્ટ જેવી સુવિધાઓનું મહત્ત્વ વધી જાય છે. મુસાફરોની ભીડને નિયંત્રિત રાખવી અને કોઈપણ પ્લેટફોર્મ પર અતિશય દબાણ ઊભું ન થાય તેની વ્યવસ્થા કરવી રેલવે માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભાગલપુર જંક્શન પર ચાલી રહેલા વિકાસકાર્યોનો હેતુ માત્ર તહેવાર દરમિયાન મુસાફરોને સુવિધા આપવાનો નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં મુસાફરોની વધતી સંખ્યાને અનુરૂપ માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવાનો પણ છે. પ્લેટફોર્મ નંબર 2 અને 3ના વિસ્તરણ, ફૂટઓવર બ્રિજની સીડીઓ પહોળી કરવા અને લિફ્ટ સ્થાપિત કરવા જેવી યોજનાઓથી મુસાફરોની અવરજવર સરળ બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
રેલવે સ્ટેશનના યાર્ડ અને ટ્રેનોના સંચાલનને લગતી વ્યવસ્થાઓ આધુનિક બનાવવા માટેની યોજનાઓ પણ તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ કામો પૂર્ણ થવાથી લાંબા અંતરની ટ્રેનોના સંચાલન અને પ્લેટફોર્મ પર મુસાફરોની ભીડને વ્યવસ્થિત કરવામાં મદદ મળવાની અપેક્ષા છે.
છઠ્ઠ પૂજા પહેલાં આ પ્રોજેક્ટ્સને લઈને મુખ્ય પડકાર નિર્ધારિત સમયમાં કામ પૂર્ણ કરવાનો છે. તહેવાર દરમિયાન મુસાફરોની સુરક્ષા અને સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને બાંધકામનાં કામો તથા ટ્રેનોના સંચાલન વચ્ચે સંકલન જાળવવું જરૂરી રહેશે.
જો લિફ્ટનું કામ સમયસર પૂર્ણ નહીં થાય તો વૃદ્ધો અને દિવ્યાંગ મુસાફરોને સીડીઓનો ઉપયોગ કરવો પડી શકે છે. બીજી તરફ, પ્લેટફોર્મ પર ટ્રેનોના સંચાલનમાં ફેરફાર થાય તો મુસાફરોને સમયસર અને યોગ્ય માહિતી પહોંચાડવી જરૂરી રહેશે. પ્લેટફોર્મ નંબર તેમજ ટ્રેનોના આગમન અને પ્રસ્થાનની વિગતો સમયસર ઉપલબ્ધ કરાવવાથી મુસાફરોને થતી મુશ્કેલીઓ ઘટાડી શકાય છે.
ભાગલપુર રેલવે જંક્શન પર છઠ્ઠ પહેલાં થનારા આ ફેરફારોનો સીધો સંબંધ મુસાફરોની સુવિધા અને ભીડના વ્યવસ્થાપન સાથે છે. પ્લેટફોર્મ નંબર 2 અને 3 પર ટ્રેનોના સંચાલનમાં ફેરફાર તથા લિફ્ટ પ્રોજેક્ટમાં વિલંબને કારણે મુસાફરોએ મુસાફરી પહેલાં વધુ સાવચેતી રાખવી પડશે. ફૂટઓવર બ્રિજને પહોળો કરવાનું કામ મુસાફરોની અવરજવર સુધારવા માટેનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે. હવે લિફ્ટ સહિતની બાકી સુવિધાઓનાં કામો ક્યારે પૂર્ણ થાય છે અને છઠ્ઠ દરમિયાન વધતી ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે કઈ વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે તેના પર નજર રહેશે.
