ચૂંટણી પંચે તમિલનાડુ, પુડુચેરી અને પશ્ચિમ બંગાળની વિધાનસભા બેઠકો તેમજ આસામની નગાંવ લોકસભા બેઠક માટે પેટાચૂંટણીનો કાર્યક્રમ જાહેર કર્યો છે. તમામ બેઠકો પર 6 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ મતદાન થશે, જ્યારે 9 ઑક્ટોબરે મતગણતરી કરીને પરિણામ જાહેર કરવામાં આવશે. ચૂંટણી પ્રક્રિયા 11 ઑક્ટોબર પહેલાં પૂર્ણ કરી લેવામાં આવશે.
ચૂંટણી પંચના કાર્યક્રમ મુજબ, તમિલનાડુની બે વિધાનસભા બેઠકો, પુડુચેરીની એક વિધાનસભા બેઠક, પશ્ચિમ બંગાળની બે વિધાનસભા બેઠકો અને આસામની એક લોકસભા બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજાશે. સંબંધિત મતવિસ્તારોમાં ચૂંટણી આચારસંહિતા તાત્કાલિક અસરથી લાગુ થઈ ગઈ છે.
ચૂંટણી પંચ અનુસાર, ચૂંટણી માટેની ઔપચારિક ગેઝેટ સૂચના 9 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ જાહેર કરવામાં આવશે. આ સાથે જ ઉમેદવારી નોંધણીની પ્રક્રિયા શરૂ થશે. ઉમેદવારો 16 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી ઉમેદવારીપત્રો દાખલ કરી શકશે.
ઉમેદવારીપત્રોની ચકાસણી અને ઉમેદવારી પાછી ખેંચવાની પ્રક્રિયા નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ પૂર્ણ થયા બાદ 6 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ મતદાન થશે. તમામ બેઠકો માટે 9 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ મતગણતરી કરવામાં આવશે. પંચે જણાવ્યું છે કે સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયા 11 ઑક્ટોબર 2026 પહેલાં પૂર્ણ કરી લેવામાં આવશે.
તમિલનાડુમાં મદુરાન્થકમ અને ધારાપુરમ વિધાનસભા બેઠકો પર પેટાચૂંટણી યોજાશે. બંને બેઠકો અનુક્રમે મરાગથમ કુમારવેલ અને પી. સત્યબામાના રાજીનામા બાદ ખાલી થઈ હતી.
આ બંને મતવિસ્તારોની અંતિમ મતદાર યાદી 23 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી. હવે આ બેઠકો પર નવા પ્રતિનિધિઓની પસંદગી માટે મતદાન થશે.
પુડુચેરીની થટ્ટાનચાવડી વિધાનસભા બેઠક પર પણ પેટાચૂંટણી યોજાશે. એન. રંગાસામીના રાજીનામા બાદ આ બેઠક ખાલી થઈ હતી.
આ મતવિસ્તારની મતદાર યાદી 14 ફેબ્રુઆરીએ પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. ચૂંટણી પંચના જાહેર કરાયેલા કાર્યક્રમ મુજબ અહીં પણ 6 ઑક્ટોબરે મતદાન અને 9 ઑક્ટોબરે મતગણતરી થશે.
પશ્ચિમ બંગાળની રેજીનગર અને નંદીગ્રામ વિધાનસભા બેઠકોને પણ પેટાચૂંટણીના કાર્યક્રમમાં સામેલ કરવામાં આવી છે.
રેજીનગર બેઠક હુમાયુન કબીરના રાજીનામા અને નંદીગ્રામ બેઠક સુવેન્દુ અધિકારીના રાજીનામા બાદ ખાલી થઈ હતી. બંને મતવિસ્તારોની અંતિમ મતદાર યાદી 28 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી.
પેટાચૂંટણી હેઠળ આસામની નગાંવ લોકસભા બેઠક પર પણ મતદાન થશે. પ્રદ્યુત બોરદોલોઈના રાજીનામા બાદ આ બેઠક ખાલી થઈ હતી.
ચૂંટણી પંચ અનુસાર, નગાંવ લોકસભા મતવિસ્તારની અંતિમ મતદાર યાદી 10 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર કરવામાં આવી હતી. હવે આ બેઠક માટે 6 ઑક્ટોબરે મતદાન અને 9 ઑક્ટોબરે મતગણતરી થશે.
ચૂંટણી પંચે આ તબક્કામાં શિલૉન્ગ અને બશીરહાટ લોકસભા બેઠકો માટે પેટાચૂંટણીની તારીખો જાહેર કરી નથી.
શિલૉન્ગ લોકસભા બેઠક આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં વૉઇસ ઑફ ધ પીપલ પાર્ટી (VPP)ના સાંસદ રિકી એન્ડ્રુ જે. સિંગકાનના નિધન બાદ ખાલી થઈ હતી.
પશ્ચિમ બંગાળની બશીરહાટ લોકસભા બેઠક સપ્ટેમ્બર 2024માં તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ હાજી શેખ નૂરુલ ઇસ્લામના નિધન બાદથી ખાલી છે. બંને બેઠકો માટે ચૂંટણી પંચ બાદમાં અલગથી કાર્યક્રમ જાહેર કરી શકે છે.
ચૂંટણી પંચે પેટાચૂંટણી પહેલાં મતદાર યાદીને લઈને પણ નિર્દેશ જાહેર કર્યા છે. પંચ અનુસાર, ઉમેદવારીપત્રો દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ સુધી મતદાર યાદી સતત અપડેટ કરવામાં આવશે.
જોકે, આ માટે જરૂરી છે કે મતદાર યાદીમાં સુધારા સંબંધિત અરજીઓ ઉમેદવારી નોંધાવવાની અંતિમ સમયમર્યાદાથી ઓછામાં ઓછા 10 દિવસ પહેલાં પ્રાપ્ત થઈ જાય.
ચૂંટણી પંચના એક અધિકારી અનુસાર, તમામ મતદાન કેન્દ્રો પર EVM અને VVPATનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. મતદાન દરમિયાન ઓળખ માટે EPIC કાર્ડ મુખ્ય દસ્તાવેજ રહેશે.
EPIC કાર્ડ ઉપલબ્ધ ન હોય તેવા મતદારો પંચ દ્વારા નિર્ધારિત અન્ય માન્ય દસ્તાવેજો દ્વારા પોતાની ઓળખ સાબિત કરી શકશે. તેમાં આધાર કાર્ડ, PAN કાર્ડ, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ અને પાસપોર્ટનો સમાવેશ થાય છે.
ચૂંટણી પંચ દ્વારા માન્ય અન્ય ઓળખ દસ્તાવેજોનો પણ મતદારો ઉપયોગ કરી શકશે.
પેટાચૂંટણીની ઔપચારિક પ્રક્રિયા 9 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ગેઝેટ સૂચના જાહેર થવા સાથે શરૂ થશે. ઉમેદવારો પાસે ઉમેદવારીપત્ર દાખલ કરવા માટે 16 સપ્ટેમ્બર સુધીનો સમય રહેશે.
ત્યારબાદ ચૂંટણી સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવામાં આવશે અને 6 ઑક્ટોબરે મતદાન થશે. 9 ઑક્ટોબરે મતગણતરી અને પરિણામોની જાહેરાત કરવામાં આવશે. ચૂંટણી પંચે સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયા 11 ઑક્ટોબર પહેલાં પૂર્ણ કરવાની જાહેરાત કરી છે.
આ પેટાચૂંટણીના પરિણામો તમિલનાડુ, પુડુચેરી, પશ્ચિમ બંગાળ અને આસામની સંબંધિત બેઠકો પર રાજકીય સમીકરણોને પ્રભાવિત કરી શકે છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળ અને આસામની બેઠકોના પરિણામો પર પ્રાદેશિક અને રાષ્ટ્રીય રાજકીય પક્ષોની નજર રહેશે.
