અમેરિકાના કેલિફોર્નિયા રાજ્યના સાન ડિએગોમાં મિરામાર એર બેસ નજીક સ્થાનિક સમય અનુસાર શુક્રવારે એક F-35B સ્ટેલ્થ ફાઇટર જેટ દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું. દુર્ઘટના દરમિયાન જેટમાં આગ લાગી હતી અને આસપાસના વિસ્તારમાં ધુમાડાના ગોટા જોવા મળ્યા હતા. જોકે પાઇલટ સમયસર ઇજેક્ટ થવામાં સફળ રહ્યો હતો અને તેના જીવને કોઈ ગંભીર જોખમ નથી.
અમેરિકન મરીન કોર્પ્સે પુષ્ટિ કરી છે કે દુર્ઘટના પહેલાં પાઇલટે સુરક્ષિત રીતે ઇજેક્શન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પ્રાથમિક સારવાર બાદ તેને સ્થાનિક મેડિકલ સેન્ટરમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં તેની સ્થિતિ સ્થિર હોવાનું જણાવાયું છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે દુર્ઘટનાના કારણોની વિગતવાર તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.
દુર્ઘટના બાદ સામે આવેલા હવાઈ વિડિયોમાં ઘટનાસ્થળેથી કાળો ધુમાડો ઊઠતો જોવા મળ્યો હતો. વિડિયોમાં સૈન્ય અને અગ્નિશામક વિભાગના અનેક વાહનો સ્થળ પર તૈનાત જોવા મળ્યા હતા. આગ પર કાબૂ મેળવવા માટે ફાયરફાઇટર્સે વિશેષ અગ્નિશામક સામગ્રી અને પાણીનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ઘટનાસ્થળની આસપાસ સુરક્ષા ઘેરો ઉભો કરવામાં આવ્યો હતો અને તપાસ એજન્સીઓએ સમગ્ર વિસ્તારને સીલ કરી દીધો હતો. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર આગ બુઝાવવી, કાટમાળને સુરક્ષિત કરવો અને દુર્ઘટનાના કારણોની તપાસ કરવી હાલમાં પ્રાથમિકતા છે.
સાન ડિએગો ફાયર વિભાગની પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે દુર્ઘટના બાદ આસપાસ લાગેલી આગને કાબૂમાં લેવા માટે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. કોઈ નાગરિકના જાનહાનિની માહિતી મળી નથી.
પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા અનુસાર દુર્ઘટનાગ્રસ્ત જેટ અન્ય એક સૈન્ય વિમાન સાથે રનવે તરફ આગળ વધી રહ્યું હતું. પ્રત્યક્ષદર્શી વેડ લોટે જણાવ્યું કે પહેલું વિમાન સામાન્ય રીતે ઉતર્યું હતું, પરંતુ બીજું વિમાન અચાનક અસામાન્ય રીતે ધીમું પડી ગયું. તેમના જણાવ્યા અનુસાર વિમાન જમીનથી અંદાજે 100 ફૂટની ઊંચાઈ પર હતું ત્યારે પાઇલટે ઇજેક્ટ કર્યું. થોડા જ ક્ષણોમાં જેટ જમીન સાથે અથડાયું અને જોરદાર વિસ્ફોટ સાથે તેમાં આગ લાગી.
પ્રત્યક્ષદર્શીઓએ જણાવ્યું કે ઇજેક્શન સિસ્ટમે પાઇલટનો જીવ બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. આધુનિક સૈન્ય વિમાનોમાં લગાવવામાં આવેલી સુરક્ષા વ્યવસ્થા આવી આપાતકાલીન પરિસ્થિતિઓમાં પાઇલટોને બચાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે.
F-35B અમેરિકાના F-35 લાઇટનિંગ II કાર્યક્રમનું એક અદ્યતન સંસ્કરણ છે. તેને પાંચમી પેઢીનું સ્ટેલ્થ લડાકુ વિમાન માનવામાં આવે છે અને તે વિશ્વના સૌથી આધુનિક મલ્ટીરોલ ફાઇટર જેટ્સમાં સામેલ છે. તેની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા Short Take-Off and Vertical Landing (STOVL) ક્ષમતા છે. તેનો અર્થ એ છે કે તે પ્રમાણમાં ઓછી દૂરીમાંથી ઉડાન ભરી શકે છે અને જરૂરિયાત મુજબ લગભગ સીધી લેન્ડિંગ પણ કરી શકે છે. આ ક્ષમતા તેને પરંપરાગત લડાકુ વિમાનો કરતાં અલગ બનાવે છે.
F-35B નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે અમેરિકન મરીન કોર્પ્સ દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ વિમાન અદ્યતન સેન્સર, સ્ટેલ્થ ટેક્નોલોજી, નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ ક્ષમતા અને આધુનિક હથિયાર પ્રણાલીઓથી સજ્જ છે. વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર એક F-35B વિમાનની કિંમત અંદાજે 109 મિલિયન અમેરિકન ડોલર સુધી હોઈ શકે છે. અમેરિકાના રક્ષા વિભાગે આ કાર્યક્રમમાં મોટા પાયે રોકાણ કર્યું છે અને આવનારા વર્ષોમાં પણ આ વિમાનોનો ઉપયોગ વધવાની સંભાવના છે.
F-35 ને વિશ્વના સૌથી અદ્યતન અને સક્ષમ લડાકુ વિમાનોમાં ગણવામાં આવે છે. રક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર આ પ્લેટફોર્મે આધુનિક હવાઈ યુદ્ધની સંકલ્પનામાં ફેરફાર કર્યો છે. જોકે અન્ય જટિલ સૈન્ય પ્રણાલીઓની જેમ F-35 કાર્યક્રમને પણ સમયાંતરે તકનીકી પડકારો અને દુર્ઘટનાઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેમ છતાં નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ વિમાનનો સુરક્ષા રેકોર્ડ અનેક અન્ય આધુનિક લડાકુ વિમાનોની તુલનામાં વધુ સારો માનવામાં આવે છે.
અમેરિકન સૈન્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર મોટાભાગની દુર્ઘટનાઓમાં પાઇલટો સફળતાપૂર્વક ઇજેક્ટ કરવામાં સક્ષમ રહ્યા છે, જેના કારણે જાનમાલના મોટા નુકસાનને અટકાવી શકાયું છે.
