યુક્રેનમાં રેલવે માત્ર મુસાફરીનું સાધન નથી. યુદ્ધ દરમિયાન અનાજ, ખાદ્યસામગ્રી, જરૂરી ચીજવસ્તુઓ અને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં પણ રેલવેની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે.
રેલવે માર્ગો પ્રભાવિત થવાથી સામાનની સપ્લાયમાં વિલંબ થઈ શકે છે. યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ દરમિયાન ફરી એકવાર નાગરિકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાની ઘટના સામે આવી છે. ગુરુવાર, 29 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ યુક્રેનના નીપ્રો શહેરના રેલવે સ્ટેશન પર રશિયન ડ્રોન હુમલો થયો હતો. આ હુમલામાં 14 લોકોનાં મોત થયાં હતાં, જ્યારે અન્ય 14 લોકો ઘાયલ થયા હતા. હુમલો તે સમયે થયો હતો, જ્યારે સ્ટેશનના પ્લેટફોર્મ પર મુસાફરોની ટ્રેન ઊભી હતી અને લોકો મુસાફરીની તૈયારી કરી રહ્યા હતા. ઘટના બાદ રાહત અને બચાવ ટીમો ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી અને ઘાયલોને હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
યુક્રેનની સરકારી રેલવે કંપની ઉક્રઝાલિઝનિત્સિયાના જણાવ્યા અનુસાર, હુમલામાં નીપ્રોથી ઝાપોરિઝિયા જતી ટ્રેન નંબર 866ની નજીક આવેલા પ્લેટફોર્મને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ ટ્રેન સ્ટેશન પરથી રવાના થવાની તૈયારીમાં હતી.
નીપ્રોના મેયર બોરિસ ફિલાતોવે જણાવ્યું હતું કે રશિયન ડ્રોને મુસાફરોને લઈ જતી ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેન પર હુમલો કર્યો હતો. તે સમયે પ્લેટફોર્મ પર મોટી સંખ્યામાં લોકો હાજર હતા.
રેલવે અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, હુમલા પહેલાં હવાઈ ખતરાની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી હતી. મુસાફરોને સુરક્ષિત સ્થળે જવાની સૂચના પણ આપવામાં આવી હતી. જોકે, અનેક લોકો પ્લેટફોર્મ અને ટ્રેનની આસપાસ હાજર રહ્યા હતા.
ડ્રોન હુમલા બાદ રેલવે સ્ટેશન પર અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. બચાવકર્મીઓએ ઘાયલોને ઘટનાસ્થળેથી બહાર કાઢીને હોસ્પિટલ પહોંચાડ્યા હતા.
નીપ્રોપેટ્રોવ્સ્ક પ્રાદેશિક વહીવટીતંત્રના વડા ઓલેક્સાન્ડર હાંઝાના જણાવ્યા અનુસાર, હુમલામાં 14 લોકો ઘાયલ થયા હતા. તેમાંથી છ લોકોની સ્થિતિ ગંભીર હોવાનું જણાવાયું હતું. ઘાયલોમાં એક બાળકનો પણ સમાવેશ થાય છે.
યુક્રેનના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલામાં સામાન્ય મુસાફરો પણ તેની ઝપેટમાં આવ્યા હતા. ઘટના બાદ રેલવે વહીવટીતંત્રે સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને હુમલા પહેલાં જાહેર કરવામાં આવેલી ચેતવણીઓની સમીક્ષા શરૂ કરી છે.
યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ રેલવે સ્ટેશન પર થયેલા હુમલાની સખત નિંદા કરી હતી. તેમણે આ ઘટનાને ભયાનક ગણાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને રશિયા સામે વધુ કડક પગલાં ભરવાની અપીલ કરી હતી.
ઝેલેન્સ્કીના જણાવ્યા અનુસાર, સતત થઈ રહેલા હુમલાઓને રોકવા માટે રશિયા પર આર્થિક અને અન્ય પ્રકારનાં પ્રતિબંધોનું દબાણ જાળવી રાખવું જરૂરી છે.
યુક્રેન સરકારે પણ નાગરિક પરિવહન વ્યવસ્થા પર થતા હુમલાઓને ગંભીર બાબત ગણાવી છે. જોકે, આ ઘટના અંગે રશિયા તરફથી તાત્કાલિક કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા સામે આવી નહોતી.
યુક્રેનના રેલવે નેટવર્ક પર હુમલાઓની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. સરકારી રેલવે કંપનીના આંકડા અનુસાર, જાન્યુઆરીથી ઑગસ્ટ 2026 દરમિયાન રેલવે સંબંધિત સ્થળો પર 1,600થી વધુ હુમલા નોંધાયા હતા. આ હુમલાઓમાં રેલવે સ્ટેશન, ટ્રેન, એન્જિન અને પરિવહન સાથે જોડાયેલા અન્ય માળખાંને નુકસાન પહોંચ્યું હતું.
યુક્રેનના વિદેશમંત્રી આંદ્રિય સિબિહાના જણાવ્યા અનુસાર, ફેબ્રુઆરી 2022માં યુદ્ધ શરૂ થયા પછીથી અત્યાર સુધીમાં 500થી વધુ રેલ એન્જિનને નુકસાન થયું છે અથવા તે નષ્ટ થયાં છે. આ નુકસાનમાંથી અડધાથી વધુ નુકસાન 2026માં થયું છે.
યુક્રેનના પૂર્વ નાયબ પરિવહનમંત્રી વાસિલ શેવચેન્કોના જણાવ્યા અનુસાર, એક રેલ એન્જિનને નુકસાન થવાથી સમગ્ર માર્ગ પર ટ્રેનોનું સંચાલન પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ડીઝલ એન્જિનમાં રહેલું ઇંધણ આગ લાગવાનું જોખમ પણ વધારી શકે છે.
યુક્રેનની રેલવે કંપનીએ ડ્રોનની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવા માટે મોનિટરિંગ સેન્ટરો સ્થાપ્યાં છે. આ કેન્દ્રોનો હેતુ જોખમની માહિતી મળતાં જ ટ્રેનોને રોકવા અને મુસાફરોને સુરક્ષિત સ્થળોએ પહોંચાડવાનો છે.
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ડ્રોન હુમલાની આશંકાને કારણે 5,831 ટ્રેનોમાંથી મુસાફરોને સુરક્ષિત રીતે ઉતારવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. અનેક મુસાફરોએ જોખમ ટળે ત્યાં સુધી ખુલ્લી જગ્યાઓમાં રાહ જોવી પડી હતી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં ટ્રેનોનું સંચાલન અનેક કલાકો સુધી પ્રભાવિત રહ્યું હતું. એક ટ્રેનને લગભગ સાડા છ કલાક સુધી રોકવી પડી હતી.
નીપ્રો શહેરમાં થયેલો તાજેતરનો હુમલો દર્શાવે છે કે યુદ્ધની સ્થિતિમાં નાગરિક રેલ પરિવહનને સુરક્ષિત રાખવું યુક્રેન માટે એક મોટો પડકાર બની રહ્યો છે. મુસાફરોની સુરક્ષા અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની સપ્લાય જાળવી રાખવા માટે રેલવે વહીવટીતંત્રે સતત વધારાની વ્યવસ્થા કરવી પડી રહી છે.
