IIT દિલ્હીમાં દેશની પ્રથમ ‘જનરલ Z પોસ્ટ ઓફિસ’ શરૂ કરવામાં આવી છે, જેને યુવાનો અને વિદ્યાર્થીઓની જરૂરિયાતો અનુસાર ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તેમાં Wi-Fi, QR-આધારિત પાર્સલ બુકિંગ, સ્માર્ટ સેવા ટચપોઇન્ટ્સ અને વિદ્યાર્થી-મૈત્રીપૂર્ણ સ્પીડ પોસ્ટ ડિસ્કાઉન્ટ જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે. આ પહેલ ભારતીય ટપાલ વિભાગની ડિજિટલ અને યુવા-કેન્દ્રિત યોજનાનો એક ભાગ છે.
દેશની પ્રથમ ‘જનરલ Z પોસ્ટ ઓફિસ’ શરૂ: 19 નવેમ્બર 2025 ના રોજ, ભારતીય ટપાલ વિભાગે IIT દિલ્હી કેમ્પસમાં દેશની પ્રથમ જનરલ Z પોસ્ટ ઓફિસની સ્થાપના કરી. આ આધુનિક પોસ્ટ ઓફિસમાં Wi-Fi, QR-આધારિત પાર્સલ બુકિંગ અને વિદ્યાર્થી-મૈત્રીપૂર્ણ સ્પીડ પોસ્ટ ડિસ્કાઉન્ટ જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે. ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં IIT ના ડિરેક્ટર, ડીન, ફેકલ્ટી સભ્યો અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તેનો ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો માટે પોસ્ટ ઓફિસના અનુભવને ડિજિટલ, ઝડપી અને સરળ બનાવવાનો છે.
દેશમાં યુવાનો માટે નવી પહેલ
IIT દિલ્હીમાં 19 નવેમ્બર 2025 ના રોજ દેશની પ્રથમ ‘જનરલ Z પોસ્ટ ઓફિસ’ શરૂ કરવામાં આવી. ભારતીય ટપાલ વિભાગે જૂની પોસ્ટ ઓફિસને યુવાનો અને વિદ્યાર્થીઓની જરૂરિયાત મુજબ નવો આકાર આપ્યો છે. હવે આ પોસ્ટ ઓફિસમાં પરંપરાગત સેવાઓ સાથે Wi-Fi, QR-આધારિત પાર્સલ બુકિંગ અને વિદ્યાર્થી-મૈત્રીપૂર્ણ સ્પીડ પોસ્ટ ડિસ્કાઉન્ટ જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે. ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં IIT દિલ્હીના ડિરેક્ટર, ડીન, ફેકલ્ટી સભ્યો અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો ઉપસ્થિત રહ્યા.
આ પહેલ ભારતીય ટપાલ વિભાગની એક મોટી યોજનાનો ભાગ છે, જે અંતર્ગત દેશની 46 યુનિવર્સિટી કેમ્પસ પોસ્ટ ઓફિસોને 15 ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં વિદ્યાર્થી-કેન્દ્રિત અને ડિજિટલ સેવાઓ અનુસાર તૈયાર કરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાના જણાવ્યા અનુસાર, તેનો ઉદ્દેશ્ય પોસ્ટ ઓફિસને યુવાનો માટે જીવંત અને આકર્ષક બનાવવાનો છે.
વિદ્યાર્થીઓએ ભજવી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા
IIT દિલ્હીના વિદ્યાર્થીઓએ આ પોસ્ટ ઓફિસની ક્રિએટિવ ડિઝાઇન અને આર્ટ વર્કમાં સક્રિય યોગદાન આપ્યું. ફાઇન આર્ટ્સ સોસાયટીએ પોસ્ટ ઓફિસની દીવાલો અને ઇન્ટિરિયર્સમાં કલાત્મક તત્વો ઉમેર્યા. ભારતીય ટપાલ વિભાગે વિદ્યાર્થીઓને બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર, ડિઝાઇન સહ-નિર્માતા અને સોશિયલ મીડિયા આઉટરીચમાં સહયોગી બનાવીને આ પહેલમાં તેમની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરી.
આ ઉપરાંત, IIT દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થી ફ્રેન્ચાઇઝી મોડેલ પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે, જે વિદ્યાર્થીઓને પોસ્ટ ઓફિસના સંચાલનનો વ્યવહારુ અનુભવ આપવા અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવાની તક પૂરી પાડે છે. આ મોડેલથી વિદ્યાર્થીઓને મેનેજમેન્ટ અને વ્યવસાયિક કુશળતા શીખવાનો પણ લાભ મળશે.
જનરલ Z માટે ડિઝાઇન કરાયેલી સુવિધાઓ
દેશની પ્રથમ ‘જનરલ Z પોસ્ટ ઓફિસ’માં વિદ્યાર્થીઓ અને યુવા ગ્રાહકો માટે વિશેષ સુવિધાઓ શામેલ છે. Wi-Fi અને સ્માર્ટ સેવા ટચપોઇન્ટ્સ સાથે QR કોડ દ્વારા પાર્સલ બુકિંગની સુવિધા તેને આધુનિક બનાવે છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્પીડ પોસ્ટ પર વિશેષ છૂટ ઉપલબ્ધ છે, જેનાથી તેમનો પોસ્ટિંગ અનુભવ સરળ અને સુલભ બને.
‘જનરલ Z’ એટલે કે જનરેશન ઝેડ, જેમનો જન્મ 1997 થી 2012 ની વચ્ચે થયો છે, તેઓ ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ માધ્યમોમાં સક્રિય છે. આ પોસ્ટ ઓફિસની ડિઝાઇન અને સેવાઓ આ જ યુવા પેઢીની આદતો અને જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે.
આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત IIT દિલ્હી સુધી સીમિત નથી. ભારતીય ટપાલ વિભાગે યોજના બનાવી છે કે દેશભરની યુનિવર્સિટી અને કોલેજ કેમ્પસમાં આવી વિદ્યાર્થી-કેન્દ્રિત પોસ્ટ ઓફિસો સ્થાપિત કરવામાં આવે. આનાથી યુવાનો માટે ટપાલ સેવાઓ સુધી પહોંચ સરળ બનશે અને પોસ્ટ ઓફિસની છબી પણ આધુનિક અને ડિજિટલ બનશે.
