ભારતીય નૌકાદળ વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું અને પ્રાદેશિક સ્તરે ચીન-પાકિસ્તાન કરતાં ક્યાંય વધુ મજબૂત નૌકાદળ છે. તેના કાફલામાં એરક્રાફ્ટ કેરિયર, ડિસ્ટ્રોયર, ફ્રિગેટ, સબમરીન અને 300થી વધુ એરક્રાફ્ટ શામેલ છે. નૌકાદળ સતત આધુનિકીકરણ કરી રહ્યું છે અને આવનારા વર્ષોમાં નવા જહાજો, સબમરીન અને રાફેલ જેટ શામેલ થવાથી તેની તાકાત વધુ વધશે.
Indian Navy Day 2025: આજે, 4 ડિસેમ્બરના રોજ ભારતીય નૌકાદળ દિવસના અવસરે દેશ પોતાની સમુદ્રી શક્તિ અને કાફલાની મજબૂતીનું પ્રદર્શન કરી રહ્યો છે. ભારતનું નૌકાદળ વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું છે અને ચીન-પાકિસ્તાનની તુલનામાં ક્યાંય વધુ સક્ષમ સ્થિતિમાં છે. આ કાફલામાં બે એરક્રાફ્ટ કેરિયર, 18 સબમરીન, 12 ફ્રિગેટ, 12 ડિસ્ટ્રોયર, 138 પેટ્રોલિંગ જહાજો અને 300થી વધુ એરક્રાફ્ટ શામેલ છે. આવનારા વર્ષોમાં 96 નવા જહાજો અને રાફેલ જેટ શામેલ થવાથી નૌકાદળની તાકાત વધુ વધશે, જેનાથી ભારતની સમુદ્રી સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક શ્રેષ્ઠતા મજબૂત થશે.
કાફલો અને આધુનિક યુદ્ધ ક્ષમતા
ભારતીય નૌકાદળ પાસે બે એરક્રાફ્ટ કેરિયર, INS વિક્રમાદિત્ય અને INS વિક્રાંત છે, જે ભારતની સમુદ્રી એર પાવરનો મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે. ફ્રિગેટ અને કોર્વેટ્સને એડવાન્સ્ડ મિસાઇલો અને એન્ટી-સબમરીન વોરફેર ક્ષમતા સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. INS નીલગિરી, INS સુરત અને INS વાઘશીર જેવા તાજેતરમાં શામેલ થયેલા જહાજોથી નૌકાદળની આક્રમક અને રક્ષણાત્મક ક્ષમતાઓમાં વધારો થયો છે.
ડિસ્ટ્રોયર અને સબમરીનની સંખ્યા ભારતને વ્યૂહાત્મક સમુદ્રી શ્રેષ્ઠતા આપે છે. ભારત ટૂંક સમયમાં INS અરિધમાનને શામેલ કરશે, જેનાથી ઓપરેશનલ ન્યુક્લિયર બેલેસ્ટિક સબમરીનની સંખ્યા ત્રણ થશે. આવનારા વર્ષોમાં નૌકાદળમાં 96 નવા જહાજો અને સબમરીન શામેલ થશે, જેનાથી 2030 સુધીમાં કાફલાની કુલ સંખ્યા 160 સુધી પહોંચી જશે.
ચીન અને પાકિસ્તાન સાથે સરખામણી
ચીન પાસે બે એરક્રાફ્ટ કેરિયર અને 78 સબમરીન છે, જ્યારે પાકિસ્તાન પાસે એક પણ એરક્રાફ્ટ કેરિયર નથી અને નવ સબમરીન છે. ફ્રિગેટ અને ડિસ્ટ્રોયરની સંખ્યામાં પણ ભારતની સ્થિતિ પાકિસ્તાન કરતાં ક્યાંય વધુ સારી છે. પેટ્રોલિંગ જહાજો અને એરક્રાફ્ટની તાકાત પણ ભારતીય નૌકાદળને ચીન અને પાકિસ્તાનની સરખામણીમાં મજબૂતી આપે છે.
ભવિષ્યની તૈયારી અને આધુનિકીકરણ
નૌકાદળ સતત આધુનિકીકરણ પર કામ કરી રહ્યું છે, જેમાં સ્વદેશી જહાજ નિર્માણ, આધુનિક ડ્રોન, રોબોટિક સિસ્ટમ અને રાફેલ-એમ ફાઇટર જેટ શામેલ છે. 2029 સુધીમાં ચાર રાફેલ જેટ નૌકાદળમાં શામેલ થશે, જેનાથી એર ડિફેન્સ અને સ્ટ્રાઇક ક્ષમતા વધુ મજબૂત થશે.
