પાકિસ્તાન હાલમાં ગંભીર ઈંધણ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે, જ્યાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવોમાં અચાનક ભારે વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે સામાન્ય જનતાની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ છે. તાજેતરમાં સરકારે પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 137 રૂપિયા અને ડીઝલમાં પ્રતિ લિટર 184 રૂપિયાનો વધારો કર્યો છે. આ વધારાથી પાકિસ્તાનમાં પેટ્રોલનો ભાવ આશરે 458 રૂપિયા પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ 520 રૂપિયા પ્રતિ લિટરથી વધુ પહોંચી ગયો છે.
આ વધારો એવા સમયે થયો છે જ્યારે દેશ પહેલેથી જ આર્થિક સંકટ અને મોંઘવારીનો સામનો કરી રહ્યો છે, જેના કારણે સામાન્ય નાગરિકોના દૈનિક જીવન પર વધારાનો ભાર પડ્યો છે.
સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા ભાવ મધરાતથી અમલમાં મૂકાયા હતા. માહિતી બહાર આવતા જ દેશના અનેક શહેરોમાં પેટ્રોલ પંપ પર લાંબી કતારો લાગી ગઈ હતી, કારણ કે લોકો મધરાત પહેલાં ઓછા ભાવમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ ભરાવવા પહોંચ્યા હતા.
કેટલાક સ્થળોએ પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ બની ગઈ હતી, જ્યાં પેટ્રોલ પંપ કર્મચારીઓ અને લોકો વચ્ચે અથડામણની ઘટનાઓ પણ સામે આવી હતી. કેટલીક જગ્યાએ લોકોને જબરદસ્તી ઈંધણ ભરાવવાનો પ્રયાસ કરતા જોવા મળ્યું, જેના કારણે પરિસ્થિતિ વધુ બગડી ગઈ હતી.
પાકિસ્તાનના પેટ્રોલિયમ મંત્રી અલી પરવેજ મલિકે ભાવવધારો જાહેર કરતાં જણાવ્યું કે દેશમાં સંસાધનોની અછત છે અને પેટ્રોલ તથા ડીઝલનો જથ્થો ઓછો થયો છે, જેના કારણે ભાવ વધારવો પડ્યો. સરકારે જણાવ્યું કે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અને પુરવઠાની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાયો હતો, જોકે સામાન્ય જનતા આ દલીલથી સંતોષ વ્યક્ત કરી રહી નથી અને તેને સરકારની નિષ્ફળતા તરીકે જોઈ રહી છે.
આ સંકટ વચ્ચે એક પ્રશ્ન ઉઠી રહ્યો છે કે ઈંધણની અછત વચ્ચે પાકિસ્તાન પોતાના જહાજોને કઈ દિશામાં મોકલી રહ્યું છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, ઈરાને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી દરરોજ બે કરતાં વધુ પાકિસ્તાની ઝંડાવાળા જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે.
આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે પાકિસ્તાન આ જહાજોનો ઉપયોગ પોતાના દેશમાં તેલ લાવવા કરતાં અમેરિકા સુધી કાચું તેલ પહોંચાડવા માટે કરી રહ્યું છે. અમેરિકા પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો ખાડી દેશોમાંથી આયાત કરે છે, જેના કારણે પાકિસ્તાનની ભૂમિકા પર પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે.
વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા મુજબ જો પાકિસ્તાન પોતાના જહાજોનો ઉપયોગ દેશની અંદરની જરૂરિયાતો માટે કરતું, તો આ પ્રકારનું ઈંધણ સંકટ ઉભું ન થયું હોત. જો તે તેલને અન્ય દેશોમાં પહોંચાડે છે, તો તેનો સીધો પ્રભાવ તેના પોતાના નાગરિકો પર પડે છે.
આ પરિસ્થિતિએ આ ચર્ચાને પણ વેગ આપ્યો છે કે પાકિસ્તાન પોતાની પ્રાથમિકતાઓ યોગ્ય રીતે નક્કી કરી રહ્યું છે કે નહીં. સામાન્ય જનતાનું માનવું છે કે સરકારને પહેલા દેશની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવી જોઈએ.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આટલો મોટો વધારો ફક્ત ઈંધણ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. તેનો સીધો પ્રભાવ રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓના ભાવ પર પણ પડશે, જેમાં ફળ, શાકભાજી, લોટ, દૂધ અને અન્ય આવશ્યક સામાન મોંઘા થઈ શકે છે.
ઉપરાંત, ઉદ્યોગો પર પણ અસર પડી શકે છે. પરિવહન ખર્ચ વધવાથી ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થશે, જેના કારણે ઘણા નાના ઉદ્યોગો બંધ થવાની કગાર પર આવી શકે છે અને બેરોજગારી વધવાનો જોખમ ઉભો થઈ શકે છે.
છેલ્લા એક મહિનાના આંકડાઓ મુજબ પાકિસ્તાનમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં સતત વધારો નોંધાયો છે. 6 માર્ચે સરકારે પ્રતિ લિટર 55 રૂપિયાનો વધારો કર્યો હતો. છેલ્લા 28 દિવસમાં પેટ્રોલના ભાવમાં કુલ 192 રૂપિયા પ્રતિ લિટર અને ડીઝલમાં 239 રૂપિયા પ્રતિ લિટરનો વધારો થયો છે.
વધતા ભાવોની વચ્ચે ભારત સાથે તુલના પણ તેજ બની છે. વિરોધી નેતાઓ અને સામાન્ય જનતાનું કહેવું છે કે જ્યાં ભારતમાં પેટ્રોલના ભાવ આશરે 95 રૂપિયા પ્રતિ લિટર આસપાસ સ્થિર છે, ત્યાં પાકિસ્તાનમાં ભાવ સતત વધી રહ્યા છે અને 458 રૂપિયા પ્રતિ લિટર સુધી પહોંચી ગયા છે.
પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઇન્સાફના નેતાઓએ સોશિયલ મીડિયા પર ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાવોની તુલના રજૂ કરીને સરકારની ટીકા કરી છે.
વિરોધ પક્ષના નેતાઓએ આ મુદ્દે સરકાર પર તીવ્ર પ્રહાર કર્યો છે અને જણાવ્યું છે કે ખોટી નીતિઓના કારણે દેશ આર્થિક સંકટમાં ફસાયો છે. તેમના અનુસાર યોગ્ય સમયે યોગ્ય નિર્ણય ન લેવાતા સામાન્ય જનતાને ભારે કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે પરિસ્થિતિમાં જલદી સુધારો ન થાય તો હાલાત વધુ ખરાબ થઈ શકે છે.
