રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિન ભારતની બે દિવસીય મુલાકાતે છે. પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુ સાથેની મુલાકાતમાં સંરક્ષણ, તેલ અને આર્થિક સહયોગ સહિત 8 મોટી ડીલ પર વાતચીત થવાની સંભાવના છે. આ મુલાકાત ભારત-રશિયા ભાગીદારીને મજબૂત કરશે.
રશિયા: રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ભારતની બે દિવસીય મુલાકાતે છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન ભારત અને રશિયા વચ્ચે અનેક મહત્વપૂર્ણ કરારો (agreements) થવાની સંભાવના છે. પુતિન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે મુલાકાત કરશે અને દ્વિપક્ષીય વેપાર, સંરક્ષણ અને આર્થિક સહયોગ પર ચર્ચા કરશે. તેમની આ મુલાકાત ભારત-રશિયાની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી કરવામાં આવી રહી છે.
ભારત-રશિયા ભાગીદારીના 25 વર્ષ
રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની આ મુલાકાત ભારત-રશિયા વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના 25 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે થઈ રહી છે. પુતિન આ દરમિયાન 23મા દ્વિપક્ષીય શિખર સંમેલન (annual summit) માં ભાગ લેશે. સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ પુતિન ભારતમાં વિશેષ સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે રહેશે. તેમનો પ્રવાસ 4 અને 5 ડિસેમ્બરના રોજ થશે અને આખી દુનિયા આ મુલાકાત પર નજર રાખી રહી છે.
મોટી ડીલની સંભાવના
પુતિનની મુલાકાતને લઈને માનવામાં આવી રહ્યું છે કે આ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે અનેક મહત્વપૂર્ણ ડીલ અને કરારો પર હસ્તાક્ષર થવાની સંભાવના છે. વડાપ્રધાન મોદીના આમંત્રણ પર પુતિન ભારત આવ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 2022માં યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ પછી પુતિનનો આ પહેલો ભારત પ્રવાસ છે. આ મુલાકાત દરમિયાન સંરક્ષણ, તેલ ક્ષેત્ર અને બ્રહ્મોસ મિસાઈલ અપગ્રેડ સહિત કુલ 8 મોટી ડીલ પર વાતચીત થવાની અપેક્ષા છે.
પુતિનની પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુ સાથે બેઠક
પુતિન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે મુલાકાત કરશે. આ દરમિયાન અનેક મોટી જાહેરાતો અને કરારો પર હસ્તાક્ષર થવાની સંભાવના છે. બંને નેતાઓ સંયુક્ત મીડિયા નિવેદન પણ બહાર પાડશે. પુતિનની મુલાકાત દરમિયાન જે ડીલ્સ પર ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે તેમાં 2030 ઇકોનોમિક કોઓપરેશન પ્રોગ્રામના સેક્ટોરલ એગ્રીમેન્ટ્સ, SU-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર જેટ ડીલ, સિક્યોરિટી કોર્પોરેશન ડીલ, લોજિસ્ટિક સપોર્ટ ડિફેન્સ કરાર, મોડ્યુલર રિએક્ટર, એનર્જી કોર્પોરેશન ડીલ, ઓઇલ સેક્ટર અને બ્રહ્મોસ મિસાઇલ અપગ્રેડનો સમાવેશ થાય છે.
આર્થિક સહયોગ પર ધ્યાન
રશિયન રાજદ્વારી ઉશાકોવે જણાવ્યું હતું કે પુતિન અને પીએમ મોદી દ્વિપક્ષીય વેપાર અને આર્થિક ભાગીદારી અંગે વિગતવાર ચર્ચા કરશે. 2024માં ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો વેપાર 12 ટકા વધીને લગભગ 63.6 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે. બંને દેશો આર્થિક વિકાસ પર વિશેષ ધ્યાન આપશે અને રોકાણ, ઉત્પાદન ભાગીદારી અને ટેકનોલોજી સહયોગ પર ભાર મૂકશે.
ઇન્ડિયા-રશિયા બિઝનેસ ફોરમ
આ પ્રવાસ દરમિયાન શુક્રવારે પીએમ મોદી દિલ્હીના ભારત મંડપમમાં ઇન્ડિયા-રશિયા બિઝનેસ ફોરમને સંબોધિત કરશે. બિઝનેસ ફોરમમાં રોકાણની તકો, ટેકનોલોજીમાં ભાગીદારી અને ઉત્પાદન સહયોગ પર ચર્ચા થશે. આ મંચ પર સંરક્ષણ સહયોગના મામલે પણ વાતચીત થશે. બંને દેશોના નેતાઓ UN, SCO, G20 અને BRICS જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર સહયોગ અને સંયુક્ત દૃષ્ટિકોણ પર પણ વિચારોનું આદાનપ્રદાન કરશે.
સંરક્ષણ સહયોગ અને મિસાઈલ અપગ્રેડ
પુતિનની મુલાકાતનો એક મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારત સાથેના સંરક્ષણ સહયોગને મજબૂત કરવાનો છે. SU-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર જેટ અને બ્રહ્મોસ મિસાઇલ અપગ્રેડ જેવી મહત્વપૂર્ણ ડીલ્સ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. લોજિસ્ટિક સપોર્ટ અને સુરક્ષા સહયોગ પર પણ વાતચીત થશે. આનાથી ભારતની સુરક્ષા ક્ષમતાઓ અને તકનીકી સહયોગમાં વધારો થશે.
આ પ્રવાસમાં ઉર્જા અને તેલ ક્ષેત્રને લઈને પણ મહત્વપૂર્ણ કરારોની સંભાવના છે. બંને દેશો સાથે મળીને ઉર્જા ઉત્પાદન અને રોકાણના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવાની યોજના બનાવશે. આનાથી ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને રશિયા સાથેની આર્થિક ભાગીદારીને નવી દિશા મળશે.
