26 नोव्हेंबर 2008 रोजी मुंबईवर झालेल्या दहशतवादी हल्ल्याने केवळ शहरालाच नव्हे, तर संपूर्ण देशाला हादरवून सोडले. पाकिस्तानमधील लष्कर-ए-तैयबा या दहशतवादी संघटनेच्या 10 दहशतवाद्यांनी भारताच्या आर्थिक राजधानीला लक्ष्य करत, पद्धतशीर आणि संघटित हल्ले केले.
मुंबईवरील हल्ला: 26 नोव्हेंबर 2008 ची रात्र भारताच्या इतिहासातील सर्वात भीषण रात्रींपैकी एक होती. मुंबई, ज्याला देशाची आर्थिक राजधानी म्हटले जाते, त्यावेळी दहशतवाद्यांच्या हल्ल्याच्या विळख्यात होती. पाकिस्तानमधून समुद्रमार्गे मुंबईत घुसलेल्या दहशतवाद्यांनी शहरातील अनेक प्रमुख ठिकाणी पद्धतशीर दहशतवादी हल्ले केले.
ताज हॉटेलपासून ते ट्रायडेंट हॉटेल, ओबेरॉय हॉटेल, नरीमन हाऊस, कुलाबा कॉजवे आणि छत्रपती शिवाजी टर्मिनस यासह अनेक ठिकाणी बॉम्बस्फोट झाले. या हल्ल्यांमध्ये 150 हून अधिक लोकांनी आपले प्राण गमावले. मृतांमध्ये मुंबई पोलिसांचे वरिष्ठ अधिकारी हेमंत करकरे, विजय साळसकर, अशोक कामटे आणि तुकाराम ओंबळे यांसारख्या नावांचाही समावेश होता. आज 26/11 च्या घटनेला 17 वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त आपण त्या भीषण रात्रीची आणि हल्ल्याची संपूर्ण टाइमलाइन पाहूया.
26 नोव्हेंबर 2008: पहिल्या रात्रीचा थरार
- रात्री 9:20 वाजता: मुंबईच्या कुलाबा कॉजवेवरील लिओपोल्ड कॅफेवर 2 दहशतवाद्यांनी अंदाधुंद गोळीबार केला. या हल्ल्यात 10 लोकांचा मृत्यू झाला आणि अनेक जण जखमी झाले.
- रात्री 10:30 वाजता: दहशतवाद्यांनी रेल्वे स्थानकाजवळच्या कामा रुग्णालयावर हल्ला केला. यावेळी तीन पोलीस अधिकाऱ्यांनी दहशतवाद्यांना रोखण्याचा प्रयत्न केला आणि ते गोळीबारात शहीद झाले.
- रात्री 11:00 वाजता: हल्लेखोर शहराच्या प्रमुख ठिकाणी पसरले.
- 4 दहशतवादी ताजमहाल हॉटेलमध्ये घुसले.
- 2 दहशतवादी ट्रायडेंट हॉटेलमध्ये शिरले.
- 2 दहशतवादी नरीमन हाऊसकडे सरकले.
अजमल कसाबसह 2 दहशतवादी छत्रपती शिवाजी टर्मिनस (मुंबई रेल्वे स्थानक) च्या दिशेने गेले. कसाब आणि त्याच्या साथीदाराने रेल्वे स्थानकावर गोळीबार सुरू केला. या हल्ल्यात 58 लोक मारले गेले, तर अनेक जण गंभीर जखमी झाले.
रात्री 11:00 वाजता ताज हॉटेलमध्येही दहशतवाद्यांची दहशत पसरली. बॉम्बस्फोट आणि गोळीबाराच्या दरम्यान हॉटेलच्या लॉबी आणि खोल्यांमध्ये अनेक लोक अडकले. ट्रायडेंट हॉटेलमध्येही दहशतवादी असल्याची बातमी पसरल्याने खळबळ उडाली, ज्यात 30 लोकांचा जीव गेला. अशा प्रकारे 26 नोव्हेंबरच्या रात्री मुंबईच्या विविध भागांमध्ये बॉम्बस्फोट, गोळीबार आणि दहशतीचे वातावरण राहिले.
27 नोव्हेंबर 2008: बचावकार्य आणि सुरक्षा दलांची कारवाई
- सकाळी 2:30 वाजता: भारतीय सैन्य आणि राष्ट्रीय सुरक्षा दलाचे (NSG) जवान ताज हॉटेलच्या लॉबीमध्ये घुसले.
- सकाळी 4:00 वाजता: बचावकार्यादरम्यान हॉटेल आणि आसपास अडकलेल्या सुमारे 200 लोकांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले. तथापि, 100 लोक अजूनही दहशतवाद्यांच्या ताब्यात होते.
- सकाळी 9:45 वाजता: 2 दहशतवाद्यांनी नरीमन हाऊसमध्ये प्रवेश करून केंद्रावर हल्ला केला.
27-29 नोव्हेंबर 2008: दहशतवाद्यांचा खात्मा
राष्ट्रीय सुरक्षा दल, नौदल कमांडो आणि भारतीय सैन्याने एकत्र येऊन दहशतवाद्यांविरोधात 'ऑपरेशन चक्रवात' राबवले. सुरक्षा दलांनी एकामागून एक दहशतवाद्यांना कंठस्नान घातले, तर अजमल कसाबला जिवंत पकडण्यात आले.
- 28 नोव्हेंबर: ट्रायडेंट हॉटेल दहशतवाद्यांच्या ताब्यातून मुक्त करण्यात आले.
- 29 नोव्हेंबर सकाळी 9 वाजता: ताज हॉटेलमधील दहशतवाद्यांचा खात्मा करण्यात आला.
या हल्ल्यांनी केवळ मुंबईलाच नव्हे, तर संपूर्ण देशाला हादरवून सोडले. पोलीस अधिकारी, सैनिक आणि नागरिकांच्या शौर्यामुळेही हा हल्ला भारतीय इतिहासात कायमचा एक खोल जखम देऊन गेला. 26/11 च्या हल्ल्याने मुंबईचे जनजीवन थांबवले होते. मुंबईतील ताज, ट्रायडेंट आणि ओबेरॉय हॉटेल यांसारखी प्रतिष्ठित ठिकाणे दहशतवाद्यांचे लक्ष्य बनली होती. हेमंत करकरे, विजय साळसकर, अशोक कामटे आणि तुकाराम ओंबळे यांसारख्या वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी हौतात्म्य पत्करले.
