भारतातील सराफा बाजारात सलग दुसऱ्या दिवशी सोन्याच्या किमतीत मोठी घसरण नोंदविण्यात आली असून दागिने खरेदीची योजना आखणाऱ्या ग्राहकांना त्यामुळे दिलासा मिळाला आहे. दुसरीकडे, चांदीच्या किमतीत तीव्र वाढ झाली असून मौल्यवान धातूंच्या बाजारातील परस्परविरोधी कल अधोरेखित झाला आहे. विशेष म्हणजे, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याच्या किमतीत सुधारणा झाली असतानाही भारतीय बाजारात सोने स्वस्त झाले आहे.
ताज्या व्यवहार सत्रात भारतातील सोन्याचा सरासरी भाव सुमारे ₹1,45,900 प्रति 10 ग्रॅमपर्यंत घसरला. मागील व्यवहार सत्राच्या तुलनेत यात ₹1,368 प्रति 10 ग्रॅमची घट नोंदविण्यात आली. यापूर्वीही सोन्याच्या किमतीत सुमारे ₹1,900 ची घट झाली होती. त्यामुळे दोन दिवसांत एकूण घसरण ₹3,000 पेक्षा अधिक झाली आहे.
राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीमध्ये 24 कॅरेट सोन्याची किंमत सुमारे ₹1,45,650 प्रति 10 ग्रॅम राहिली, जी राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा किंचित कमी आहे. दागिने खरेदीदारांमध्ये लोकप्रिय असलेल्या 18 कॅरेट सोन्याची किंमतही कमी होऊन सुमारे ₹1,09,425 प्रति 10 ग्रॅमवर आली.
जागतिक कमोडिटी एक्स्चेंज COMEX वर सोन्याची किंमत सुमारे 0.63 टक्क्यांच्या वाढीसह व्यवहार करत आहे, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गुंतवणूकदारांची रुची कायम असल्याचे दिसून येते. तरीही भारतातील किमतीतील घसरणीसाठी अनेक देशांतर्गत कारणे जबाबदार मानली जात आहेत.
प्रमुख कारण म्हणजे हंगामी मागणीत झालेली घट. विवाह आणि सणासुदीचा मुख्य हंगाम संपल्यानंतर दागिन्यांच्या खरेदीत नैसर्गिकरीत्या घट होते. याशिवाय, अलीकडील काळात सातत्याने किमती कमी होत असल्याने अनेक ग्राहक आणि गुंतवणूकदार खरेदी पुढे ढकलत आहेत, कारण भविष्यात आणखी कमी दर मिळण्याची त्यांना अपेक्षा आहे.
बाजार तज्ज्ञांच्या मते, अनेकजण जुने सोने विकून रोख निधी उभारत आहेत. त्यामुळे बाजारातील सोन्याचा पुरवठा वाढला असून मागणी तुलनेने कमी राहिली आहे. मागणी आणि पुरवठ्यातील या असमतोलाचा थेट परिणाम किमतींवर दिसून येत आहे. याशिवाय, आयात शुल्क आणि सरकारी धोरणांशी संबंधित अनिश्चिततेमुळेही खरेदीदारांच्या भूमिकेवर परिणाम झाला आहे. तसेच, जागतिक स्तरावर अमेरिकी डॉलरची मजबुती आणि गुंतवणूकदारांच्या बदलत्या धोरणांचाही परिणाम देशांतर्गत बाजारावर दिसून येत आहे.
सोन्याच्या किमतीत सातत्याने घसरण होत असताना चांदीच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात COMEX वर चांदीची किंमत सुमारे 1.12 टक्क्यांनी वाढली असून त्याचा परिणाम भारतीय बाजारातही दिसून आला. देशांतर्गत सराफा बाजारात चांदीची किंमत सुमारे ₹3,091 प्रति किलोग्रॅमने वाढून ₹2.32 लाख प्रति किलोग्रॅमवर पोहोचली. ही सुमारे 1.35 टक्क्यांची दैनंदिन वाढ आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, औद्योगिक मागणीत वाढ, हरित ऊर्जा प्रकल्पांमध्ये वाढता वापर आणि जागतिक गुंतवणूकदारांची वाढती रुची यामुळे चांदीच्या किमतींना आधार मिळत आहे.
