लेबनानमधील संयुक्त राष्ट्र शांतता मोहिमेदरम्यान तैनात भारतीय सैन्य अधिकारी मेजर अभिलाषा बराक यांना महिला आणि किशोरींच्या सक्षमीकरणासह जेंडर सेंसिटायझेशन क्षेत्रातील कार्यासाठी 2025 चा “United Nations Military Gender Advocate of the Year Award” प्रदान करण्यात येणार आहे. हा सन्मान लेबनानमधील महिला आणि मुलींमध्ये केलेल्या प्रभावी आउटरीच कार्यासाठी दिला जात आहे.
संयुक्त राष्ट्र शांतता मोहिमेदरम्यान मेजर अभिलाषा बराक यांनी स्थानिक समुदायातील महिला आणि किशोरींशी सक्रिय संवाद साधत शांतता प्रस्थापनेसाठीच्या प्रयत्नांना बळकटी दिली. त्यांनी संयुक्त राष्ट्र शांतिरक्षकांसाठी जेंडर-संवेदनशीलता प्रशिक्षणांचे आयोजनही केले.
लेबनानमधील संयुक्त राष्ट्र शांतता मोहिमेत तैनात भारतीय सैन्य अधिकारी मेजर अभिलाषा बराक यांची 2025 च्या “United Nations Military Gender Advocate of the Year Award” साठी निवड करण्यात आली आहे. हा आंतरराष्ट्रीय सन्मान अशा सैन्य शांतिरक्षकांना दिला जातो, ज्यांनी आपल्या कार्यक्षेत्रात महिलांचा सहभाग, सुरक्षा आणि लैंगिक समानतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी योगदान दिले आहे.
ही घोषणा संयुक्त राष्ट्र शांतता अभियान विभागाने केली आहे.
मेजर अभिलाषा बराक सध्या लेबनानमधील संयुक्त राष्ट्र अंतरिम दल (UNIFIL) अंतर्गत भारतीय बटालियनमध्ये फीमेल एंगेजमेंट टीम (FET) च्या कमांडर म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी स्थानिक महिला आणि किशोरींमध्ये जागरूकता वाढविण्यासाठी अनेक आउटरीच कार्यक्रम राबवले.
त्यांच्या प्रमुख उपक्रमांमध्ये महिला आणि युवतींसोबत सामुदायिक संवाद प्रस्थापित करणे, शिक्षण, सुरक्षा आणि आरोग्याशी संबंधित विषयांवर जनजागृती मोहीम राबवणे, शांतिरक्षकांसाठी जेंडर सेंसिटायझेशन प्रशिक्षण आयोजित करणे आणि स्थानिक समुदायांसोबत विश्वासाधारित संबंध विकसित करणे यांचा समावेश आहे.
या प्रयत्नांमुळे स्थानिक स्तरावर महिलांचा सहभाग वाढला असून शांतता मोहिमांमधील लैंगिक दृष्टीकोन अधिक बळकट झाला आहे.
मेजर अभिलाषा बराक या भारतीय सैन्याच्या पहिल्या महिला कॉम्बॅट हेलिकॉप्टर पायलट आहेत. हा पुरस्कार 29 मे रोजी आंतरराष्ट्रीय संयुक्त राष्ट्र शांतिरक्षक दिनानिमित्त संयुक्त राष्ट्र मुख्यालयात प्रदान करण्यात येणार आहे.
या सन्मानासह मेजर बराक या हा जागतिक पुरस्कार मिळवणाऱ्या भारताच्या तिसऱ्या अधिकारी ठरणार आहेत. यापूर्वी मेजर सुमन गवानी (2019) – दक्षिण सुदान आणि मेजर राधिका सेन (2023) – काँगो लोकशाही प्रजासत्ताक यांना हा सन्मान प्रदान करण्यात आला होता.
हा पुरस्कार 2016 मध्ये संयुक्त राष्ट्र शांतता अभियानांच्या लष्करी व्यवहार कार्यालयाने सुरू केला होता. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या ठराव 1325 (Women, Peace and Security) मधील तत्त्वांची सक्रिय अंमलबजावणी करणाऱ्या सैन्य शांतिरक्षकांचा गौरव करणे हा या पुरस्काराचा उद्देश आहे. संघर्षग्रस्त भागांमध्ये महिलांची भूमिका मजबूत करणे आणि शांतता प्रक्रियेत त्यांचा सहभाग वाढवणे यावर ही पहल केंद्रित आहे.
