ओला इलेक्ट्रिकच्या IPO नंतर कंपनी आर्थिक संकटात आहे. विक्री आणि शेअरमध्ये घट, रोकड टंचाई आणि गुंतवणूकदारांच्या कमतरतेमुळे कंपनी दबावाखाली आहे. ‘ओला शक्ती’ बॅटरीद्वारे सुधारणा करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
ओला इलेक्ट्रिक IPO: गेल्या वर्षी ओला इलेक्ट्रिकचा IPO खूप यशस्वी ठरला होता आणि गुंतवणूकदारांनी उपलब्ध शेअर्सच्या चार पट अधिक खरेदी करण्याचा प्रयत्न केला होता. पण या वर्षी परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे. कंपनीचा बाजारातील वाटा सातत्याने घटत आहे, शेअरची किंमत निम्म्याहून अधिक कमी झाली आहे आणि नवीन गुंतवणूकदार किंवा कर्ज देणाऱ्या बँका सहजपणे हात आखडता घेत आहेत. अनेक गुंतवणूकदारांनी गेल्या काही महिन्यांपासून ओला इलेक्ट्रिकमध्ये गुंतवणूक करण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे. काही चर्चा अजूनही सुरू असल्या तरी, कमी विक्री आणि खराब आर्थिक स्थितीमुळे बहुतांश गुंतवणूकदार दूरच राहू इच्छित आहेत.
शेअर्स आणि विक्रीमध्ये मोठी घट
ओला इलेक्ट्रिकच्या तिमाही अहवालाने कंपनीच्या अडचणी अधिक स्पष्ट केल्या आहेत. कंपनीच्या उत्पन्नात 43% घट झाली आहे आणि विक्री 47% कमी झाली आहे. खराब निकालानंतर कंपनीने हे मान्य केले आहे की वर्षाच्या दुसऱ्या सहामाहीतही विक्री अपेक्षेपेक्षा कमी राहील. याच कारणामुळे कंपनीने संपूर्ण वर्षाच्या विक्रीचा अंदाज कमी केला आहे. कंपनीकडे असलेली रोकडही वेगाने घटत आहे. सप्टेंबरपर्यंत तिच्याकडे फक्त ₹160 कोटींची रोकड शिल्लक होती, तर मार्चमध्ये ती ₹480 कोटी होती. पुढे कंपनीला मार्च 2026 पर्यंत ₹550 कोटी आणि त्यानंतरच्या वर्षात ₹620 कोटींचे कर्ज फेडायचे आहे.
विश्लेषकांचा इशारा
कोटक सिक्युरिटीजचे विश्लेषक ऋषी वोरा आणि अपूर्व देसाई यांनी स्पष्ट केले की कंपनीची स्थिती दबावाखाली आहे आणि जर कमी विक्रीसारख्या मुख्य समस्या सुधारल्या नाहीत, तर परिस्थिती आणखी बिघडू शकते. कोटकने ओलाच्या शेअरवर 'विक्री' (Sell Rating) चे रेटिंगही दिले आहे.
निधी उभारणीत अडचण
ओला इलेक्ट्रिक नवीन गुंतवणूकदारांकडून सुमारे ₹1,500 कोटी उभारण्याचा प्रयत्न करत आहे, परंतु गुंतवणूकदार कंपनीची कमकुवत स्थिती पाहून पैसे लावण्यास कचरत आहेत. एवढेच नाही तर, मंडळाने मंजूर केलेल्या ₹1,700 कोटींच्या कर्जासाठी बँकाही तयार नाहीत. या परिस्थितीत, ओलाचे संस्थापक आणि अध्यक्ष भाविश अग्रवाल आता घरांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या बॅटरी बॅकअप सिस्टिम विकण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत.
ओला शक्ती: घरांसाठी बॅटरी बॅकअप
कंपनीने ‘ओला शक्ती’ नावाचा नवीन बॅटरी बॅकअप बाजारात आणला आहे, ज्याची किंमत ₹1.20 लाख ते ₹1.25 लाख आहे. हे उत्पादन घरे आणि छोट्या दुकानांसाठी तयार केले गेले आहे. कंपनीला आशा आहे की आगामी महिन्यांत यातून ₹100 कोटींपर्यंत कमाई होऊ शकते आणि 2027 पर्यंत हा व्यवसाय ₹1,000 कोटींपर्यंत वाढू शकतो. परंतु, तज्ज्ञ या योजनेबद्दल साशंकता व्यक्त करतात.
एलारा सिक्युरिटीजचे विश्लेषक जय काळे म्हणतात की हा व्यवसाय महागडा आणि जोखमीचा आहे आणि नफा मिळवण्यासाठी अनेक वर्षे लागू शकतात. भारतात अजूनही बहुतांश घरांमध्ये स्वस्त लीड-ऍसिड बॅटरी असलेले इन्व्हर्टर वापरले जातात. डेलॉइट इंडियाचे तज्ज्ञ आनंद रमणाथन यांचे म्हणणे आहे की हे उत्पादन विकण्यासाठी मजबूत विक्री नेटवर्क आणि रिअल इस्टेट भागीदारी आवश्यक आहे, अन्यथा बाजारात यश मिळणे कठीण आहे.
कठोर स्पर्धा आणि घटणारा बाजारातील वाटा
ओला इलेक्ट्रिकचा बाजारातील वाटा सातत्याने घटत आहे. गेल्या वर्षी कंपनीकडे 30% बाजारातील वाटा होता, परंतु आता तो केवळ 11.5% राहिला आहे. यामागे बजाज, टीव्हीएस, हिरो सारख्या जुन्या कंपन्यांचे स्कूटर आणि एथर एनर्जी सारख्या नवीन कंपन्यांची वाढती उपस्थिती आहे. सुरुवातीचा फायदा फक्त यामुळे मिळाला होता कारण इतर कंपन्यांनी इलेक्ट्रिक स्कूटर लॉन्च करण्यासाठी वेळ घेतला होता. आता सर्व कंपन्या वेगाने चांगले EV स्कूटर सादर करत आहेत, ज्यामुळे ओलासाठी पूर्वीचे वर्चस्व राखणे कठीण झाले आहे.
