रशिया आणि युक्रेन यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान पुन्हा एकदा नागरिकांना लक्ष्य केल्याची घटना समोर आली आहे. गुरुवारी, 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी युक्रेनमधील निप्रो शहरातील रेल्वे स्थानकावर रशियन ड्रोनने हल्ला केला. या हल्ल्यात 14 जणांचा मृत्यू झाला असून अन्य 14 जण जखमी झाले आहेत. ज्या वेळी हा हल्ला झाला, त्या वेळी स्थानकावर प्रवासी रेल्वेगाड्या उभ्या होत्या आणि प्रवासी प्रवासासाठी तयारी करत होते. घटनेनंतर बचाव आणि मदत पथकांनी घटनास्थळी धाव घेत जखमींना रुग्णालयात दाखल केले.
युक्रेनच्या सरकारी रेल्वे कंपनी उक्रझालिझ्नित्सियाच्या माहितीनुसार, निप्रोहून झापोरिझ्झिया येथे जाणाऱ्या ट्रेन क्रमांक 866 जवळील प्लॅटफॉर्मला लक्ष्य करण्यात आले. ही रेल्वेगाडी स्थानकातून रवाना होण्याच्या तयारीत होती. निप्रोचे महापौर बोरिस फिलाटोव्ह यांनी सांगितले की, रशियन ड्रोनने प्रवाशांची वाहतूक करणाऱ्या इलेक्ट्रिक रेल्वेगाडीवर हल्ला केला. त्यावेळी प्लॅटफॉर्मवर मोठ्या संख्येने लोक उपस्थित होते.
रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, हल्ल्यापूर्वी हवाई धोक्याचा इशारा देण्यात आला होता. प्रवाशांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्याचे आवाहनही करण्यात आले होते. मात्र, अनेक प्रवासी प्लॅटफॉर्मवर आणि रेल्वेगाडीच्या आसपासच उपस्थित होते.
ड्रोन हल्ल्यानंतर रेल्वे स्थानकावर गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले. बचाव पथकांनी जखमींना घटनास्थळावरून बाहेर काढून रुग्णालयात दाखल केले. निप्रोपेत्रोव्स्क प्रादेशिक प्रशासनाचे प्रमुख ओलेक्सांद्र हांझा यांच्या माहितीनुसार, या हल्ल्यात 14 जण जखमी झाले आहेत. त्यापैकी सहा जणांची प्रकृती गंभीर असल्याचे सांगण्यात आले. जखमींमध्ये एका लहान मुलाचाही समावेश आहे.
युक्रेनच्या अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, या हल्ल्याचा फटका सामान्य प्रवाशांना बसला. घटनेनंतर रेल्वे प्रशासनाने सुरक्षा व्यवस्थेचा आणि हल्ल्यापूर्वी जारी करण्यात आलेल्या इशाऱ्यांचा आढावा घेण्यास सुरुवात केली आहे.
युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांनी रेल्वे स्थानकावरील हल्ल्याचा निषेध केला आहे. त्यांनी या घटनेला भयावह संबोधत आंतरराष्ट्रीय समुदायाला रशियाविरोधात अधिक कठोर पावले उचलण्याचे आवाहन केले. सातत्याने होणारे हल्ले रोखण्यासाठी रशियावर आर्थिक आणि अन्य निर्बंधांचा दबाव कायम ठेवणे आवश्यक असल्याचे झेलेन्स्की यांनी म्हटले आहे.
युक्रेन सरकारनेही नागरी वाहतूक व्यवस्थेवरील हल्ल्यांना गंभीर घटना संबोधले आहे. दरम्यान, या घटनेवर रशियाकडून तातडीने कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया देण्यात आलेली नाही.
युक्रेनच्या रेल्वे नेटवर्कवरील हल्ल्यांमध्ये सातत्याने वाढ होत असल्याची माहिती समोर आली आहे. सरकारी रेल्वे कंपनीच्या आकडेवारीनुसार, जानेवारी ते ऑगस्ट 2026 या कालावधीत रेल्वेशी संबंधित ठिकाणांवर 1,600 हून अधिक हल्ले नोंदवण्यात आले. या हल्ल्यांमध्ये रेल्वे स्थानके, रेल्वेगाड्या, इंजिने आणि वाहतुकीशी संबंधित अन्य पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाले आहे.
युक्रेनचे परराष्ट्र मंत्री आंद्रिय सिबिहा यांच्या माहितीनुसार, फेब्रुवारी 2022 मध्ये युद्ध सुरू झाल्यापासून आतापर्यंत 500 हून अधिक रेल्वे इंजिने नुकसानग्रस्त झाली आहेत किंवा नष्ट झाली आहेत. यापैकी निम्म्याहून अधिक नुकसान 2026 मध्ये झाले आहे.
युक्रेनमध्ये रेल्वे ही केवळ प्रवासी वाहतुकीची सुविधा नाही. युद्धाच्या काळात धान्य, अन्नपदार्थ, अत्यावश्यक वस्तू आणि मदत साहित्य पोहोचवण्यातही रेल्वेची महत्त्वाची भूमिका आहे. रेल्वे मार्गांवर परिणाम झाल्यास वस्तूंच्या पुरवठ्यात विलंब होऊ शकतो. त्यामुळे व्यापार, कृषी उत्पादनांची वाहतूक आणि युद्धग्रस्त भागांपर्यंत मदत पोहोचवण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
युक्रेनचे माजी उपपरिवहन मंत्री वासिल शेवचेन्को यांच्या मते, एखादे रेल्वे इंजिन नुकसानग्रस्त झाल्यास संपूर्ण मार्गावरील रेल्वे वाहतुकीवर परिणाम होऊ शकतो. डिझेल इंजिनमध्ये असलेल्या इंधनामुळे आग लागण्याचा धोकाही वाढतो.
ड्रोनच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी युक्रेनच्या रेल्वे कंपनीने निगराणी केंद्रे स्थापन केली आहेत. धोक्याची माहिती मिळाल्यानंतर रेल्वेगाड्या थांबवणे आणि प्रवाशांना सुरक्षित ठिकाणी हलवणे हा या केंद्रांचा उद्देश आहे.
सप्टेंबरमध्ये ड्रोन हल्ल्याच्या शक्यतेमुळे 5,831 रेल्वेगाड्यांमधून प्रवाशांना सुरक्षितपणे खाली उतरवण्याची कारवाई करण्यात आली होती. धोका टळेपर्यंत अनेक प्रवाशांना मोकळ्या जागेत थांबावे लागले. काही प्रकरणांमध्ये रेल्वे वाहतूक अनेक तास प्रभावित झाली. एका रेल्वेगाडीला जवळपास साडेसहा तास थांबवण्यात आले होते.
निप्रोमधील ताज्या हल्ल्यामुळे युद्धाच्या परिस्थितीत नागरी रेल्वे वाहतूक सुरक्षित ठेवणे हे युक्रेनसमोरील मोठे आव्हान असल्याचे पुन्हा समोर आले आहे. प्रवाशांची सुरक्षा आणि अत्यावश्यक वस्तूंचा पुरवठा कायम ठेवण्यासाठी रेल्वे प्रशासनाला सातत्याने अतिरिक्त व्यवस्था करावी लागत आहे.
