ब्राझीलमध्ये २५ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत पराभव झाल्यानंतर उजव्या विचारसरणीचे नेते फ्लावियो बोल्सोनारो यांनी देश सोडल्याच्या वृत्तामुळे राजकीय वाद निर्माण झाला आहे. वृत्तसंस्था रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, मंगळवारी त्यांच्या एका निकटवर्तीय सहकाऱ्याने आणि अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी बोल्सोनारो अमेरिकेला जात असल्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिला. त्यांनी यापूर्वीच निवडणुकीचे निकाल स्वीकारण्यास नकार दिला होता. दरम्यान, मनी लाँडरिंग प्रकरणाच्या तपासाच्या पार्श्वभूमीवर ब्राझीलच्या सर्वोच्च न्यायालयाने त्यांना पासपोर्ट जमा करण्याचे आदेश दिले होते. मात्र, त्यांनी या आदेशाचे पालन केले नाही.
ब्राझीलमध्ये रविवारी राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीच्या दुसऱ्या टप्प्यात मतदान झाले. विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष लुईझ इनासिओ लुला दा सिल्वा यांनी फ्लावियो बोल्सोनारो यांचा सुमारे ४४ लाख मतांनी पराभव करून चौथा कार्यकाळ मिळवला.
अंतिम निकालांनुसार, लुला यांना सुमारे ५१.८ टक्के, तर बोल्सोनारो यांना ४८.२ टक्के मते मिळाली. पहिल्या टप्प्यात फ्लावियो आघाडीवर होते. मात्र, कोणत्याही उमेदवाराला आवश्यक बहुमत न मिळाल्याने दुसऱ्या टप्प्यात मतदान घेण्यात आले. निकाल जाहीर झाल्यानंतर फ्लावियो यांनी मतदान प्रक्रियेवर प्रश्न उपस्थित केले. निवडणुकीदरम्यान काही मतदान केंद्रांच्या वेळेत वाढ करण्यात आल्याबद्दल त्यांनी आक्षेप घेतला आणि निकाल रद्द करण्याची मागणी केली.
निवडणुकीनंतरच्या सोमवारी सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश अलेक्झांड्रे डी मोराइस यांनी फ्लावियो बोल्सोनारो यांना २४ तासांच्या आत आपले पासपोर्ट फेडरल पोलिसांकडे जमा करण्याचे आदेश दिले.
त्यांच्याविरोधात सुरू असलेल्या मनी लाँडरिंग प्रकरणाच्या तपासाच्या अनुषंगाने हा आदेश देण्यात आला होता. बोल्सोनारो यांनी त्यांच्यावरील आरोप फेटाळले आहेत. मंगळवारी निर्धारित मुदत संपल्यानंतरही त्यांनी पासपोर्ट जमा केले नाहीत. त्यानंतर फेडरल पोलिसांनी त्यांचे पासपोर्ट रद्द केले आणि न्यायालयाच्या आदेशाचे पालन झाले नसल्याची माहिती न्यायालयाला देण्याची प्रक्रिया सुरू केली.
अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागातील एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने रॉयटर्सला सांगितले की, फ्लावियो बोल्सोनारो आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना अमेरिकेत प्रवेशासाठी व्हिसा जारी केले जातील.
त्यांची पत्नी आणि दोन मुलीही अमेरिकेला जाणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, सुरुवातीला कुटुंबातील सर्व सदस्य नेमके कुठे आहेत, हे स्पष्ट झाले नव्हते. बोल्सोनारो अमेरिकेत राजकीय आश्रय मागू शकतात, अशा चर्चाही सुरू झाल्या आहेत. तथापि, त्यांना राजकीय आश्रय मिळाल्याची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.
फ्लावियो यांनी अचानक ब्राझील सोडल्यानंतर त्यांच्या प्रवासाच्या मार्गाबाबतही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. अर्जेंटिनातील प्यूर्टो इग्वाझू परिसरातून ते गेल्याच्या बातम्या समोर आल्या. ब्राझीलच्या पोलिसांना नियमित इमिग्रेशन तपासणी केंद्रातून त्यांनी देश सोडल्याची कोणतीही नोंद आढळली नाही. अर्जेंटिनाच्या अधिकाऱ्यांनीही त्यांच्या देशात प्रवेशाची नोंद असल्याचे नाकारले.
त्यामुळे त्यांनी ब्राझीलमधून नेमक्या कोणत्या मार्गाने देश सोडला, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. अधिकाऱ्यांच्या तपासात हा मुद्दा महत्त्वाचा मानला जात आहे.
फ्लावियो यांचे वडील आणि ब्राझीलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जैर बोल्सोनारो यांनीही २०२२ मध्ये लुला यांच्याकडून निवडणुकीत पराभव झाल्यानंतर अमेरिका गाठली होती. त्यांनीही निवडणुकीचे निकाल स्वीकारले नव्हते. नंतर ब्राझीलमध्ये परतल्यानंतर सत्तेत कायम राहण्यासाठी सत्तापालटाचा कट रचल्याच्या आरोपाखाली त्यांच्याविरोधात खटला चालवण्यात आला. या प्रकरणात त्यांना २७ वर्षांहून अधिक कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली. फ्लावियो यांच्या अमेरिकेच्या प्रवासाची तुलना आता त्यांच्या वडिलांच्या पूर्वीच्या निर्णयाशी केली जात आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी यापूर्वीही बोल्सोनारो कुटुंबाला पाठिंबा दर्शवला आहे. जैर बोल्सोनारो यांच्याविरोधातील न्यायालयीन कारवाईवरही त्यांनी प्रश्न उपस्थित केले होते. दुसरीकडे, ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष लुला यांनी अमेरिकन सरकारवर ब्राझीलच्या अंतर्गत राजकारणात हस्तक्षेप केल्याचा आरोप केला आहे.
फ्लावियो यांनी देश सोडणे आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना अमेरिकेचा व्हिसा मिळण्याच्या वृत्तानंतर दोन्ही देशांमधील संबंधांमध्ये तणाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
सध्या ब्राझीलमधील तपास यंत्रणांच्या पुढील कारवाईकडे आणि बोल्सोनारो यांच्या आगामी कायदेशीर रणनीतीकडे लक्ष लागले आहे. अमेरिकेतील त्यांच्या कायदेशीर स्थितीबाबतही अधिकृत माहितीची प्रतीक्षा आहे.
