अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी 13 मे ते 15 मे दरम्यान झालेल्या तीन दिवसीय चीन दौऱ्यानंतर अमेरिका आणि चीन या दोन्ही देशांमध्ये इराणला अण्वस्त्रे मिळू न देण्याबाबत सहमती झाल्याचा दावा केला आहे. तसेच, धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाच्या होर्मुज सामुद्रधुनीला खुले ठेवण्याच्या आवश्यकतेवरही दोन्ही देश सहमत असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी चीन दौऱ्यादरम्यान चीनचे राष्ट्राध्यक्ष Xi Jinping यांच्यासोबत द्विपक्षीय व्यापार, मध्य पूर्वेतील परिस्थिती, तैवान आणि जागतिक सुरक्षेशी संबंधित विविध मुद्द्यांवर विस्तृत चर्चा केली. चीन दौऱ्यानंतर एअर फोर्स वनमध्ये पत्रकारांशी बोलताना ट्रम्प यांनी सांगितले की, इराणच्या अणुकार्यक्रमाबाबत दोन्ही देशांची भूमिका मोठ्या प्रमाणात समान आहे. त्यांनी म्हटले की, राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनीही इराणकडे अण्वस्त्रे नसावीत यावर भर दिला.
होर्मुज सामुद्रधुनीबाबत बोलताना ट्रम्प यांनी ती जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे सांगितले आणि कोणत्याही परिस्थितीत ती बंद होऊ देणार नसल्याचे म्हटले. त्यांनी दावा केला की, या प्रदेशातील अमेरिकन नौदलाच्या हालचाली आणि देखरेखीमुळे गेल्या अडीच आठवड्यांत इराणला दररोज सुमारे 500 दशलक्ष डॉलरचे आर्थिक नुकसान झाले आहे.
अमेरिका या प्रदेशात स्थैर्य राखण्यासाठी कटिबद्ध असल्याचे सांगताना ट्रम्प यांनी कोणत्याही प्रकारची समुद्री नाकेबंदी किंवा तणाव वाढू न देण्याची भूमिका व्यक्त केली. मध्य पूर्वेत भू-राजकीय तणाव वाढत असताना आणि जागतिक बाजारांचे लक्ष होर्मुज सामुद्रधुनीकडे लागलेले असताना त्यांनी हे विधान केले.
चीन दौऱ्यादरम्यान ट्रम्प आणि शी जिनपिंग यांच्यात तैवान प्रश्नावरही सविस्तर चर्चा झाली. ट्रम्प यांच्या म्हणण्यानुसार, चीनी राष्ट्राध्यक्ष कोणत्याही परिस्थितीत तैवानसंदर्भात लष्करी संघर्ष इच्छित नाहीत, कारण त्यामुळे प्रादेशिक आणि जागतिक पातळीवर मोठा संघर्ष निर्माण होऊ शकतो. ट्रम्प यांनी सांगितले की, शी जिनपिंग यांनी तैवानच्या स्वातंत्र्याशी संबंधित कोणत्याही प्रयत्नांना चीनचा विरोध असल्याचे स्पष्ट केले.
या विषयावर सार्वजनिकरीत्या स्वतःची भूमिका स्पष्ट करण्याचे ट्रम्प यांनी टाळले, मात्र त्यांनी चीनी राष्ट्राध्यक्षांचे मत गांभीर्याने ऐकले असल्याचे सांगितले. त्यांनी म्हटले, “आमची चर्चा अत्यंत सकारात्मक होती. राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग हे मजबूत आणि समंजस नेते आहेत. तैवान आणि इराणसारख्या संवेदनशील मुद्द्यांवर आमच्यात चांगली समज निर्माण झाली आहे.”
एअर फोर्स वनमधील पत्रकार परिषदेदरम्यान अमेरिकेकडून तैवानला शस्त्रविक्रीबाबतही ट्रम्प यांना प्रश्न विचारण्यात आला. पत्रकारांनी 1982 मध्ये तत्कालीन अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष Ronald Reagan यांनी चीनला दिलेल्या त्या आश्वासनांचा उल्लेख केला, ज्यात अमेरिकेने तैवानला शस्त्रविक्रीच्या मुद्द्यावर चीनचा सल्ला घेणार नसल्याचे म्हटले होते.
यावर ट्रम्प यांनी 1982 मधील परिस्थिती आणि सध्याची जागतिक परिस्थिती यांच्यात मोठा फरक असल्याचे सांगितले. त्यांनी म्हटले की, चर्चेदरम्यान चीनी बाजूने हा मुद्दा उपस्थित करण्यात आला होता आणि दोन्ही नेत्यांनी त्यावर सविस्तर चर्चा केली. तैवान धोरण आणि शस्त्रविक्रीसंदर्भात अमेरिका भविष्यात नवे निर्णय घेऊ शकते, असे संकेत ट्रम्प यांनी दिले. मात्र, कोणत्याही संभाव्य निर्णयाचा त्यांनी खुलासा केला नाही
