उत्तराखंडमध्ये पर्यटन, शहरीकरण आणि चारधाम यात्रेमुळे वाहनांची संख्या सातत्याने वाढत असून राज्यातील पेट्रोल आणि डिझेलचा वार्षिक वापर सुमारे 1800 मिलियन लिटरपर्यंत पोहोचला आहे. दरवर्षी राज्यात सुमारे तीन लाख नवीन वाहनांची नोंदणी होत असल्याची माहिती उपलब्ध आकडेवारीतून समोर आली आहे.
उत्तराखंडमध्ये सध्या दरमहा सुमारे 60 हजार किलोलीटर पेट्रोल आणि 90 हजार किलोलीटर डिझेलचा वापर होत आहे. वर्षभरातील एकूण इंधन वापर सुमारे 1800 मिलियन लिटरपर्यंत पोहोचत आहे.
मागील एका वर्षाच्या तुलनेत पेट्रोलच्या वापरात दोन टक्के आणि डिझेलच्या वापरात सहा टक्क्यांची वाढ नोंदवण्यात आली आहे. राज्यातील इंधनावरील अवलंबित्व सातत्याने वाढत असल्याचे यावरून स्पष्ट होत आहे.
राज्य स्थापनेनंतर उत्तराखंडमध्ये वाहन विक्रीत वाढ झाली आहे. वर्ष 2000-01 मध्ये संपूर्ण वर्षभरात सुमारे 11 हजार वाहनांची विक्री होत होती, तर आता दरवर्षी सुमारे तीन लाख नवीन वाहनांची नोंदणी होत आहे.
वर्ष 2000 ते 2025 या कालावधीत राज्यात सुमारे 40 लाख वाहनांची नोंदणी झाली आहे. देहरादूनमध्ये सर्वाधिक वाहनांची खरेदी झाली असून हरिद्वार, ऊधमसिंहनगर, हल्द्वानी आणि काशीपूर या शहरांमध्येही वाहनांची संख्या वाढली आहे.
राज्यातील पर्यटन उपक्रम आणि चारधाम यात्रेदरम्यान बाहेरील राज्यांमधून येणाऱ्या वाहनांची संख्याही मोठी असते. त्यामुळे पेट्रोल आणि डिझेलची मागणी सातत्याने वाढत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, वाढता इंधन वापर पर्यावरण आणि वाहतूक व्यवस्थेसाठी आव्हान ठरू शकतो. त्यामुळे इलेक्ट्रिक वाहनांना आणि सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेला प्रोत्साहन देण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.
उत्तराखंडमध्ये सध्या 978 पेट्रोल पंपांद्वारे इंधन विक्री केली जात आहे. यामध्ये इंडियन ऑयलचे 431, भारत पेट्रोलियमचे 214 आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियमचे 254 पेट्रोल पंपांचा समावेश आहे.
इंधन बचत आणि पर्यायी वाहतूक पद्धतींचा अवलंब करण्याबाबत राज्य सरकारकडून जनजागृतीही केली जात आहे.
