शीतकालीन सत्राच्या पहिल्या दिवशी विरोधकांनी SIR ला राष्ट्रीय मुद्दा संबोधत जोरदार विरोध केला, ज्यामुळे लोकसभेचे कामकाज दोनदा स्थगित करावे लागले. प्रश्नोत्तराचा तास आणि कायदेविषयक कामे बाधित झाली. अध्यक्ष ओम बिरला यांनी सन्माननीय चर्चेचे आवाहन केले, परंतु गदारोळ सतत सुरूच राहिला.
Parliament Winter Session: संसदेच्या हिवाळी सत्राची सुरुवात सोमवारी जोरदार गदारोळाने झाली. देशभरात सुरू असलेल्या मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण म्हणजेच Special Intensive Revision (SIR) यावर विरोधकांनी तीव्र आक्षेप घेतला. विरोधी पक्षांनी दावा केला की SIR हा राष्ट्रीय महत्त्वाचा विषय आहे आणि यावर तात्काळ चर्चा व्हायला हवी. याच विरोधामुळे लोकसभेचे कामकाज पहिल्या दिवशी दोनदा स्थगित करावे लागले. प्रश्नोत्तराचा तास बाधित झाला आणि कायदेविषयक अजेंड्यावरही अनिश्चितता वाढली. ही परिस्थिती सत्राच्या पहिल्याच दिवशी संसदेच्या कार्यप्रणालीबाबत गंभीर चिंता निर्माण करताना दिसली.
लोकसभा कामकाज वारंवार स्थगित
लोकसभेचे कामकाज सकाळी 11 वाजता सुरू झाले, परंतु अवघ्या 20 मिनिटांतच विरोधी पक्षांच्या घोषणाबाजीमुळे ते दुपारी 12 वाजेपर्यंत स्थगित करावे लागले. दुपारी 12 वाजता कामकाज पुन्हा सुरू झाले, पण गदारोळ थांबण्याऐवजी अधिक तीव्र झाला. विरोधी खासदार SIR वर चर्चेची मागणी करत राहिले आणि घोषणाबाजी करत राहिले. सभागृहात गोंधळ वाढल्याने अध्यक्ष ओम बिरला यांनी कामकाज दुपारी 02 वाजेपर्यंत स्थगित केले. अशाप्रकारे, हिवाळी सत्राचा पहिला दिवस कोणत्याही फलदायी चर्चेविना बाधित होत राहिला.
अध्यक्ष ओम बिरला यांचे खासदारांना आवाहन
लोकसभा अध्यक्ष ओम बिरला यांनी सभागृहात वारंवार आवाहन करत सांगितले की, खासदारांनी संसदेची प्रतिष्ठा राखली पाहिजे. त्यांनी विरोधकांना आश्वासन दिले की SIR वर चर्चेसाठी ते तयार आहेत आणि यासाठी वेळ निश्चित केला जाईल. परंतु असे असूनही घोषणाबाजी सुरूच राहिली. बिरला म्हणाले की प्रश्नोत्तराचा तास महत्त्वाचा आहे आणि त्यात अडथळा आणणे योग्य नाही. ते असेही म्हणाले की मतभेद हे लोकशाहीचा भाग आहेत, परंतु तोडगा केवळ चर्चेतूनच निघू शकतो. त्यांनी खासदारांना सांगितले की आपण जगातील सर्वात मोठी लोकशाही आहोत, म्हणून आपण उच्च दर्जाचे पालन केले पाहिजे.
जनसामान्यांच्या समस्या मांडण्यावर भर
अध्यक्ष महोदयांनी खासदारांना आठवण करून दिली की, जनतेने त्यांना संसदेत पाठवले आहे जेणेकरून त्यांनी संबंधित विषयांवर चर्चा करावी आणि जनहिताशी संबंधित प्रश्न उपस्थित करावेत. ते म्हणाले की, ते सर्व पक्षांना चर्चेसाठी वेळ देतील, परंतु सभागृहाचे कामकाज बाधित करणे ही योग्य परंपरा नाही. त्यांनी प्रश्न केला की, विरोधकांना मुद्दे मांडून त्यावर चर्चा करायची नाही का? बिरला यांनी यावर जोर दिला की, सभागृहात महत्त्वाचे मुद्दे उपस्थित करणे हीच लोकशाहीची ओळख आहे आणि त्याचे घोषणाबाजीत रूपांतर करणे हे सभागृहाच्या कार्यक्षमतेच्या प्रतिष्ठेविरुद्ध आहे.
सत्राची सुरुवात माजी खासदारांना श्रद्धांजलीने
हिवाळी सत्राची सुरुवात लोकसभेत माजी खासदारांना श्रद्धांजली अर्पण करून झाली. अभिनेते आणि भाजपचे माजी खासदार धर्मेंद्र यांच्यासह अनेक माजी सदस्यांचे आदराने स्मरण करण्यात आले. त्यांच्या योगदानाचे स्मरण करत सभागृहाने मौन पाळले. यानंतर, अजेंडा सुरू होताच SIR वर विरोधी पक्षांचा विरोध सुरू झाला, ज्यामुळे संपूर्ण सभागृहाचे वातावरण बदलले.
13 प्रमुख विधेयके सूचीबद्ध
सरकारने हिवाळी अधिवेशनासाठी एकूण 13 विधेयके सूचीबद्ध केली आहेत. यामध्ये अनेक महत्त्वाच्या सुधारणांचा समावेश आहे, त्यापैकी काहींची अद्याप स्थायी समितीने तपासणी केलेली नाही. प्रमुख विधेयकांमध्ये जन विश्वास (तरतुदींमध्ये सुधारणा) विधेयक 2025, दिवाळखोरी आणि शोधन अक्षमता संहिता सुधारणा विधेयक 2025, निरसन आणि सुधारणा विधेयक 2025, राष्ट्रीय महामार्ग सुधारणा विधेयक 2025, अणुऊर्जा विधेयक 2025, Corporate Laws Amendment Bill 2025 आणि Insurance Laws Amendment Bill 2025 यांचा समावेश आहे.
याव्यतिरिक्त, मध्यस्थी आणि सलोखा सुधारणा विधेयक 2025 तसेच Indian Higher Education Commission Bill 2025 देखील महत्त्वाच्या प्रस्तावांमध्ये समाविष्ट आहेत. परंतु, विरोधकांच्या सततच्या विरोधामुळे या विधेयकांवर चर्चा सुरू होऊ शकली नाही.
SIR वर वाद का वाढत आहे?
मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण म्हणजेच SIR ला घेऊन विरोधकांची चिंता वाढत असल्याचे दिसत आहे. विरोधकांचा आरोप आहे की SIR हा एक अत्यंत संवेदनशील आणि राष्ट्रीय स्तरावरील मुद्दा आहे आणि त्याच्या अंमलबजावणीमध्ये पारदर्शकतेचा अभाव आहे. विरोधी पक्ष सातत्याने मागणी करत आहेत की, सरकारने या प्रक्रियेची सद्यस्थिती आणि तिच्या परिणामांवर सभागृहात स्पष्ट उत्तर द्यावे. तर, सरकारचे म्हणणे आहे की SIR ही एक नियमित प्रशासकीय प्रक्रिया आहे आणि तिचा उद्देश मतदार यादी अद्ययावत करणे आणि शुद्ध करणे हा आहे.
