ईराणमध्ये डिसेंबर 2025 पासून सुरू झालेल्या देशव्यापी आंदोलनांना हिंसक वळण लागले आहे. स्थानिक माध्यमे आणि सरकारी सूत्रांनुसार आतापर्यंत सुमारे 2,000 जणांचा मृत्यू झाला आहे. या मृत्यूंसाठी इराणी अधिकाऱ्यांनी “दहशतवादी घटक” जबाबदार असल्याचे म्हटले आहे. आंदोलक रस्त्यावर उतरून सरकार आणि सर्वोच्च नेते अयातुल्लाह अली खामेनेई यांच्या विरोधात घोषणाबाजी करत आहेत.
सरकारच्या धोरणांबाबत आणि स्वातंत्र्यावर वाढलेल्या निर्बंधांबाबत जनतेत नाराजी व्यक्त होत असल्याचे आंदोलकांचे म्हणणे आहे. निदर्शनांदरम्यान “तानाशाह मुर्दाबाद”, “खामेनेई हटाओ” तसेच निर्वासित क्राउन प्रिन्स रेजा पहलवी यांच्या परतीच्या घोषणा दिल्या जात आहेत. आंदोलन दडपण्यासाठी सुरक्षा दलांनी कठोर पावले उचलली असून त्यामुळे हिंसा आणि तणाव वाढल्याचे चित्र आहे.
इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी अमेरिकेला इशारा दिला आहे. अमेरिकेने कोणतीही कारवाई केल्यास इराण पूर्णपणे प्रत्युत्तर देण्यास तयार असल्याचे त्यांनी म्हटले. अमेरिकेने यापूर्वी अवलंबलेल्या लष्करी पर्यायाचा पुन्हा वापर केल्यास इराण त्याला उत्तर देईल, असे अराघची यांनी स्पष्ट केले. त्यांनी सांगितले की इराणची सेना आणि सुरक्षा दल कोणत्याही परिस्थितीसाठी सज्ज असून देशासमोरील कोणत्याही धोक्याला तोंड देण्याची क्षमता आहे.
इराणने अमेरिकेला इशारा देताना देश आपल्या शत्रूंना ओळखतो आणि त्यांची जाणीव असल्याचे म्हटले आहे. भारतातील इराणी दूतावासानेही निवेदन जारी करून सरकारसमर्थक निदर्शनांनी परकीय शत्रूंच्या योजना अपयशी ठरवल्याचे सांगितले. दूतावासाने X या मंचावर केलेल्या पोस्टमध्ये इराणी राष्ट्राची ओळख, निर्धार आणि सामर्थ्य अधोरेखित करण्यात आले आहे.
इराणमध्ये आंदोलने आता व्यापक हिंसाचारात रूपांतरित झाल्याचे दिसून येत आहे. अनेक ठिकाणी आंदोलक आणि सुरक्षा दलांमध्ये चकमकी झाल्या आहेत. शहरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षा दल तैनात करण्यात आले असून काही भागांत इंटरनेट आणि दळणवळण सेवांवर निर्बंध घालण्यात आले आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, हे आंदोलन केवळ सरकारविरोधी नसून इस्लामिक प्रजासत्ताकाच्या धोरणांवर आणि सर्वोच्च नेत्याच्या भूमिकेवरही प्रश्न उपस्थित करते. आंदोलकांनी प्रमुख शहरांतील सार्वजनिक इमारतींसमोर निदर्शने केली असून आंतरराष्ट्रीय माध्यमांच्या पाठिंब्याची मागणी केली आहे.
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणाव आधीच उच्च पातळीवर आहे. ट्रम्प प्रशासनाने इराणला वारंवार इशारे दिले असून संभाव्य लष्करी कारवाईचे संकेत दिले आहेत. अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या मते, इराणकडून येणारी विधाने आणि लष्करी तयारीमुळे प्रादेशिक स्थैर्य धोक्यात येऊ शकते.
इराणने स्पष्ट केले आहे की कोणत्याही परकीय आक्रमणाला उत्तर देण्यासाठी देश पूर्णपणे तयार आहे आणि हा संदेश अमेरिका तसेच इतर आंतरराष्ट्रीय शक्तींनाही देण्यात आला आहे.
