કર્ણાટકમાં મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાના સંભવિત રાજીનામાની ચર્ચાઓ વચ્ચે રાજકીય ગતિવિધિઓ તેજ બની છે. આ દરમિયાન માહિતી સામે આવી છે કે રાજ્યપાલ થાવરચંદ ગેહલોત હાલમાં બેંગલુરુમાં હાજર નથી અને રાજભવનના સૂત્રો મુજબ તેઓ એક જરૂરી કાર્યક્રમના સંદર્ભમાં મુંબઈ ગયા છે.
આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે પ્રશ્ન ઊભો થયો છે કે રાજ્યપાલ રાજ્યમાં હાજર ન હોય તો મુખ્યમંત્રી રાજીનામું કેવી રીતે સોંપશે. જોકે મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય (CMO)એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ તમામ બંધારણીય પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયા ગુરુવારે સવારે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી શકે છે. તે પહેલાં તેમણે પોતાના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને તમામ મંત્રીઓ અને વરિષ્ઠ નેતાઓને નાસ્તા બેઠક માટે આમંત્રિત કર્યા છે. માનવામાં આવે છે કે આ બેઠક બાદ તેઓ ઔપચારિક રીતે મુખ્યમંત્રી પદ છોડશે.
રાજકીય જાણકારોનું કહેવું છે કે આ પગલું કોંગ્રેસ નેતૃત્વની અંદર લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સત્તા સંતુલન સમજૂતીનો ભાગ હોઈ શકે છે. અહેવાલો અનુસાર ઉપમુખમંત્રી ડીકે શિવકુમાર હવે કર્ણાટકના આગામી મુખ્યમંત્રી બની શકે છે અને તેઓ 30 મેના રોજ મુખ્યમંત્રી પદની શપથ લઈ શકે છે.
ભારતીય બંધારણ અને વહીવટી પરંપરાઓ અનુસાર, જો રાજ્યપાલ કોઈ કારણસર રાજ્ય અથવા રાજધાનીમાં હાજર ન હોય તો પણ મુખ્યમંત્રી રાજીનામું સોંપી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં રાજીનામું રાજભવનના સચિવ, વિશેષ અધિકારી અથવા રાજ્યપાલ દ્વારા અધિકૃત અધિકારીને સોંપવામાં આવે છે. બંધારણીય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ મુખ્યમંત્રીનું લખિત રાજીનામું રાજભવનને સોંપવું પૂરતું માનવામાં આવે છે. રાજ્યપાલની વાપસી અથવા તેમની મંજૂરી મળ્યા બાદ રાજીનામું ઔપચારિક રીતે સ્વીકારવામાં આવે છે. તેથી રાજ્યપાલની ગેરહાજરી બંધારણીય પ્રક્રિયામાં અવરોધ માનવામાં આવતી નથી.
મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયે પણ જણાવ્યું છે કે “રાજ્યપાલ ઉપલબ્ધ હોય કે ન હોય, અમારી બંધારણીય પ્રક્રિયા નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ ચાલુ રહેશે.”
કોંગ્રેસ પક્ષની અંદર લાંબા સમયથી નેતૃત્વ પરિવર્તનની ચર્ચાઓ ચાલી રહી હતી. હવે માનવામાં આવે છે કે પક્ષના ઉચ્ચ નેતૃત્વે ડીકે શિવકુમારના નામ પર સહમતિ બનાવી લીધી છે. તેઓ હાલમાં રાજ્યના ઉપમુખમંત્રી છે અને પક્ષ સંગઠનમાં પણ મજબૂત પકડ ધરાવે છે.
ડીકે શિવકુમારને કર્ણાટક કોંગ્રેસના મુખ્ય વ્યૂહરચનાકાર તરીકે માનવામાં આવે છે. અગાઉની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની જીતમાં તેમની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી હતી.
કર્ણાટકની નવી રાજકીય વ્યવસ્થામાં ત્રણ ઉપમુખમંત્રીની નિમણૂક અંગે પણ ચર્ચાઓ તેજ બની છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ કોંગ્રેસ સામાજિક અને પ્રાદેશિક સંતુલનને ધ્યાનમાં રાખીને વિવિધ વર્ગોના નેતાઓને જવાબદારી આપી શકે છે. સંભવિત નામોમાં અનુસૂચિત જાતિ વર્ગમાંથી જી પરમેશ્વર અથવા પ્રિયંક ખડગે, અન્ય પછાત વર્ગમાંથી યતીન્દ્ર સિદ્ધારમૈયા અને લિંગાયત સમુદાયમાંથી એમબી પાટીલ અથવા ઈશ્વર ખંડ્રેના નામ સામે આવ્યા છે. અલ્પસંખ્યક સમુદાયમાંથી કેજે જ્યોર્જ, યુટી ખાદર અથવા જમિર અહમદ ખાનને પણ જવાબદારી મળી શકે છે.
